Eerste afrikaanse stage

Deze week liepen we onze eerste stage op Afrikaanse bodem! En het moet gezegd worden: het is een verrijkende ervaring. Hiervoor moeten we wel vroeg opstaan (om 6u30!), goed ontbijten (want hier eten ze niet over de middag. ok, wij ontsnappen wel vaak een kwartiertje :) en een hobbelige taxirit overleven op weg naar het hospitaal van Biyem Assi. Het is een klein ziekenhuis dat veel charme heeft door zijn binnenpleintje, badend in het zonlicht. Ik begin met 2 weken gynaeco, Liesn op pediatrie, dan switchen we en we sluiten af met een gezamenlijke week op de ‘urgences’. Onze diensten zijn elk 1 gang groot en liggen recht tegenover elkaar. Gemakkelijk!
Eens aangekomen, had ik niet veel tijd om aan de dienst te wennen. Na 5 minuten stond de eerste vrouw al op bevallen. Meteen werd getest in hoeverre ik de bevalling zelf wou leiden. Heb toch maar beslist om eerst nog eens te kijken (observeren = leren, nietwaar?) en te assisteren. Het aankleden van de baby (die ondersteboven aan 1 been naar de tafel wordt gedragen) was een deel van mijn taak. Met voorzichtigheid begon ik aan de opdracht en al snel had ik door dat ze het hier wel sneller (en ruwer) gewend waren. Naarmate de dagen vorderden, kreeg ik alles wel al meer onder controle. Tussen de bevallingen en het checken van de ontsluitingen door, is er tijd voor een zaalronde, volgen van de consultatie, bezoek van de afdeling ‘family planning’ en praten met de verpleging (en voor de 1000Ste keer moeten uitleggen waarom een Belgische vrouw gemiddeld maar 2 kinderen wil..). Gezellige boel allemaal, zeker omdat er van een echte werkdruk geen sprake blijkt. De mede-geneeskundig studentes zijn ook vriendelijk en behulpzaam, maar zij hebben de komende twee weken vakantie. Het valt nog wat af te wachten hoe we ons plan zonder hen zullen moeten trekken want hun kleine tips zijn vaak goud waard. Vele van hen trekken de komende weken naar huis om de feestdagen voor te bereiden en voor hun kinderen te zorgen. Jawel! Wij zijn bijna de enigen hier zonder kinderen (en dat op ons 24 jaar! :). Voor het gemak zeggen we wel aan iedereen dat ik getrouwd ben en lies verloofd is… Meteen blijven de huwelijksaanzoeken achterwege… of ja… toch de meeste. Het is hier namelijk nog toegestaan dat je ‘het eigendom’ bent van meerdere mannen tegelijk, slik! Ook dat slaan we maar mooi af. Éen man is al meer dan genoeg, hehe!
Vreemd ook hoe ze Lies en ik niet uit elkaar kunnen houden. Als ze ons al niet voor dezelfde persoon aanzien(!), dan zeggen ze maar dat we zussen zijn… Tja, zoals wij soms denken dat alle zwartjes op elkaar lijken, hebben zij blijkbaar hetzelfde gevoel over blanken. En blank staat hier nog altijd gelijk aan ‘beter’. Het blijft vreemd aanvoelen. Als wij naar hier komen, worden we op een voetstuk geplaatst, terwijl zij bij ons echt vaak allesbehalve vriendelijk behandeld worden. Ik begrijp het toch niet helemaal… Maar onze blog is misschien geen goeie plaats voor mijn anti-vlaams-belang-propaganda.
Dat een bevalling de mooiste dag van je leven kan zijn, kan ik me hier toch maar moeilijk voorstellen. De bevallingen gebeuren allemaal zonder verdoving. Maar dat is nog niet het ergste. De omstandigheden zijn niet echt te vergelijken met de Belgische normen. Geen ondersteunende man (of zelfs moeder), geen empathische artsen/verpleegkundigen (geroep en/of geween wordt niet geduld) en geen optimale hygiënische omstandigheden. Alles wordt in de mate van het mogelijke zo proper mogelijk gehouden, dat wel, maar sommige basisregels worden soms toch met de voeten getreden. Volgens mij doe je geen steriele handschoenen aan om ze daarna nat te maken onder de kraan vlak voor het vaginale toucher… Het is jammer dat men zoveel meer betaald voor steriele handschoenen als je ze niet echt steriel gebruikt. Iedereen is hier relatief arm en alle materiaal (inclusief de medicatie) moet de patiënt zelf meebrengen. Het zit zo: een vrouw komt binnen om te bevallen, de verpleging schrijft alle nodige materiaal voor, een familielid/kennis gaat om alle materiaal naar de farmacie en vervolgens wordt de patiënt geholpen. Alles is hier zo geregeld: eerst betalen en dan komt de hulp. Consultaties en operaties worden ook op voorhand verrekend. Nog zo iets: de heelkunde! Dat is teruggaan in de tijd, ik schat zo’n 50 jaar. Alles wat te hergebruiken valt, hergebruiken ze (weliswaar gesteriliseerd): de mond- en hoofdmaskers, de afdekdoeken, de steriele schorten… Best wel interessant om het verschil eens mee te maken. Wat betreft de anesthesie, vermoed ik dat we nog verder moeten terugkeren in de tijd… Van een ‘monitor’ is niet echt sprake en van een ‘volledige anesthesie’ ook zelden. Heb al menig vrouw met haar tenen zien trekken tijdens het insnijden. Het is en blijft dan ook mijn grootste angst om hier geopereerd te moeten worden. Laten we hopen dat mijn appendix zich koest weet te houden, of op zijn minst nog een paar maanden. Ondanks mijn doemscenario, heb ik wel al enkele mooie operaties bijgewoond: paar sectio’s, enkele EUG’s, curretages (deze laatste wel zonder verdoving)… Maar het is hier al bij al zo slecht nog niet hoor! Naar het schijnt zelfs een van de beste afrikaanse landen... Aan de zuinigheid bij het gebruik van de materialen zouden we in België wel eens een voorbeeld mogen nemen.
Iedere dinsdag is er ‘le grand menage’… In het begin nogal onduidelijk wat dit precies inhield, maar als je iedereen ineens met emmers water ziet zeulen, kuisproducten te voorschijn ziet komen, iedereen ziet beginnen ramen lappen en kuisen... dan weet je het wel! Hier weinig geld voor kuisvrouwen en dan doen ze het iedere dinsdag maar samen met al het personeel (behalve de artsen). Er is duidelijk een verschil met België! De woensdag is er ‘le grand tour’… Zoals het woord al doet vermoeden, is het een toer door het hele ziekenhuis (Ja, er zijn hier toch wel 4 hospitalisatiegangen :) met alle artsen, verpleegkundigen en stagiaires. Ik schat zo’n 40 man. Tijdens die toer worden patiënten erg uitgebreid besproken. Lies en ik hebben het volgende week zitten: we moeten een patiënt voorstellen! Slik, laten we net daar niet zoveel zin in hebben in het Frans. De taal vormt een groter struikelblok dan gedacht, moet ik toegeven. Ze praten hier niet alleen ongelooflijk snel, het is ook een taaltje met veel andere (bij)klanken en vreemde articulaties (of ligt het aan de dikke lippen? hihi) . Helemaal anders dus dan ons school-frans waar we op voorbereid waren. Maar we worden er steeds beter in!
Onze dagen vallen vrij goed mee qua uren! We beginnen wel om 7u30, maar kunnen meestal eindigen tussen 14 en 16u zodat we nog iets aan onze avond hebben: internet, boodschappen doen,kaarten, babbelen, koken, dvd’tje kijken (owee, verslaafd aan het geraken aan ‘gossip girl’)…. Deze week ook voor de eerst keer echt Afrikaans gekookt: plantains (bakbananen) met groetjes van de plaatselijke markt! Best nog lekker en zeker het vervolgen waard. Het doet wel deugd om op tijd gedaan te hebben gezien het hier ongelooflijk snikheet plakkend, stinkend-naar-je-eigen-zweet-weer is. Je vertrekt in t-shirt en short in een draaglijke warmte ’s morgens vroeg, en komt in het heetst van de dag terug... Het hospitaal wordt wonderwel nog vrij goed verlucht, maar toch kan het de hitte niet volledig buitenhouden. De weersvoorspellingen beloven echter nog een warmere februari en maart. Dat belooft! In de mate van het mogelijke tracht ik dagelijks ook wat echografieën mee te pikken gezien ze daar airco hebben. Dit wordt verklaard door het feit dat de radiografie zich in hetzelfde lokaal bevindt als het labo. Buitenkomen uit dat lokaal komt wel dubbel zo hard aan: de hitte overvalt je. Maar vrees niet: een bruin kleur zullen we allerminst oplopen: te warm om in de zon te zitten zonder afkoeling in de buurt. Dit weekend zullen we misschien wel vragen aan Gaston om ons naar mijn droom-paradijs (aka hotel ‘mont-febe’) te brengen. Hopelijk lukt het.
De heimwee hadden we wel wat onderschat. Onze dipjes-momenten zijn wel aanwezig. Dat komt ervan als je twee zo’n gevoelige zieltjes samenzet natuurlijk (en Mieke zonder gsm-netwerk zet)… en het zal er met de komende feestdagen niet veel op verbeteren, vrees ik. Nu, we amuseren ons wel en houden vol! De routine van de stages zal ons in een stroomversnelling naar 26 februari voeren.
Tot de volgende !!
Bisous
Mieke