zondag 28 februari 2010

exit Kameroen

Ja, na 3 maanden zit ons avontuur er op...
Het afscheid van het land, zijn mensen, zijn cultuur... voelde wat vreemd, maar het thuiskomen was een echt "thuis-komen". De verschillen vallen wel op: alles hier veel 'cooler', zowel het weer als de mensen, geen vuilnis langs de straat...
We passen ons terug aan aan ons drukke westese leven en vliegen de stages tegemoet.
Alles beschouwd kan ik maar een ding besluiten: hoewel ik bevries van buiten, zit ik binnenin vol warme en mooie herinneringen.

Mieke

dinsdag 23 februari 2010

Laatste keer...

Een laatste bericht vanuit het warme Kameroen!!!

Ten eerste, nog een kleine aanvulling op het bericht van Mieke van vorige keer. Na onze uitstap op de colline (trouwens één of andere giftige plant tegengekomen die een jeukaanval van jewelste gaf :-s) heb ik een half uurtje met de auto in Kameroen gereden (als je hier kunt rijden, kun je overal rijden dixit de eigenaar van de auto :-). Kwestie van ook trots te zijn op niet-geneeskundige dingen die ik bereik hier en het autorijden ben ik zoooo hard aan het missen!

Ten tweede, onze laatste werkdag zit erop!!! Het waren nog emotionele dagen... Elk onze lumbaalpunctie gedaan, met succes! Daarnaast wel teveel kindjes zien sterven (sommigen helemaal alleen omdat de ouders medicatie waren gaan kopen) en te ernstige pathologieën gezien (tetanus, zware TBC, anemie sévère, convulsies à volonté, subcomateuze kindjes,...). Het is telkens zeer confronterend en niet gemakkelijk om 'gewoon' verder te doen...
Natuurlijk zo wel veel bijgeleerd, zowel qua klinisch onderzoek, diagnostiek alsook therapieën. Wel op de Afrikaanse manier natuurlijk!

Ten derde, zaterdag na de regenbui met Colette 'pagnes' gaan kopen, dat zijn Afrikaanse stoffen waarmee je dan kleren kunt maken of in ons geval misschien eerder kussenslopen of gordijnen ofzo. Al hebben we één stofke gekocht om het te laten ombouwen tot een traditioneel kleed, de 'kabba' of hoe je het ook schrijft... Daarna nog iets gaan drinken. Mieke had nood aan energie en dronk een 'malta guiness' maar tis haar favoriete drankje niet :-). Zondag gaan wandelen en savonds de verjaardag van Vanessa gevierd met een Afrikaanse maaltijd, nog lekker!

Ten vierde, het regenseizoen is begonnen. Adembenemende regenbuien van een uurtje, al drie dagen op rij! Leuk om te zien maar de gevolgen zijn iets minder aangenaam, nl. geen elektriciteit wanneer het begint donker te worden, geen telefoonverbinding wanneer je belangrijke mensen wil opbellen en geen internet om toch een beetje mee te zijn met de wereld.

Ten vijfde, we genieten nog van het warme weer en onze laatste momenten hier maar verlangen stilaan toch ook naar het weerzien met onze mannen ;-)!

Tot in België!!!

woensdag 17 februari 2010

week tien

De stage:
Iedere maandag- tot woensdagmorgen om 7u30 is er de ‘sovjet’, een uurtje waarin de wacht overlopen wordt (en waar we kost wat kost aan proberen te ontsnappen) en een casus wordt voorgesteld. Best nog interessant…als je al snapt wat ze zeggen, want vaak is het snel aflees-kameroenees-Frans. Ideaal wel om wakker te worden en de dag te beginnen.
Erna trekken we naar onze dienst: Urgentie-pediatrie! Hier in Kameroen, in een paar woorden: vreemd, choquerend maar… leerrijk!
- Vreemd: omdat het woord ‘urgenties’ nogal relatief is… De verwachting koesteren dat alles hier dringend zal zijn, is (zoals in België trouwens) vrij naïef. Nu, dat geeft ons niet, we zijn er om gelijk wie te helpen en het komt zeker van pas voor mijn huisartsopleiding. Meestal stroomt het volk rond 9à10u goed binnen en worden de schriftjes geklasseerd in volgorde van presentatie. Vaak is het dus voor de ouders “enkele uurtjes geduld hebben” en hun beurt afwachten… Echte urgenties krijgen wel voorrang, maar het loopt toch wel niet bepaald ‘vlotjes’. Urgenties waar Belgische artsen zouden op afvliegen (subcomateuze kinderen…), worden hier in alle gemak en met alle geduld aangepakt. Het vreemde is dat de artsen ook met niks op te jagen zijn. Als Westers stresskonijn kan ik er soms niet bij, maar kom… het werk raakt uiteindelijk ook (op tijd?) gedaan en wordt anders doorgeschoven naar ‘la garde’.
- Choquerend: omdat je hier dingen ziet die in België niet geaccepteerd zouden worden. Zoals overal geldt het principe: koop eerst het materiaal en de medicamenten en erna kunnen we ze toedienen. We waren nog maar een dag ver en we hebben zo een kind zien sterven (ik beken: het was al half comateus toen het binnenkwam en zou het in België ook niet makkelijk gehad hebben om te overleven). Het meisje van 4,5j is gestorven toen de ma de medicatie was gaan kopen… alleen. Lies en ik zagen het gebeuren: we waren een anamnese aan het afnemen van een ander kind en in onze ooghoeken zagen we het kind niet meer ademen, snel onze stethoscoop erop: geen hartslag meer ! Snel de verpleegster alarmeren, maar die kon niet meer zeggen dan: “het zat er aan te komen, haar ogen waren al in mydriase, reanimatie heeft geen zin meer”. De ma komt terug en niemand die iets zegt. Ze heeft dus zelf moeten ontdekken hoe ‘laat’ het was… Ook niks van psychologische opvang of zo en mijn Frans is net niet goed genoeg om het zelf deftig te doen. Achteraf bekeken had ik het misschien beter wel geprobeerd. Het meisje heeft er ook nog zo’n half uur gelegen, in het zicht van iedereen (geen privacy hier!) met zoals gewoonlijk nog een ander kind op de onderzoekstafel. Dit brengt ons bij een tweede choquerend feit: de urgence-afdeling is bijzonder slecht ingericht. Een otoscoop dienen de artsen zelf mee te hebben (wij moeten dus altijd ergens ‘schooien’) en werken dan meestal nog niet (“aja, de batterijen zijn al een paar dagen plat…”) Het komt dus voor dat je een paar dagen niet in oren of kelen kan kijken… maar daar maakt niemand zich hier druk om, alleen ik dan ;) Het is ook altijd een half gevecht om een plekje te vinden om een kind te onderzoeken. Op elk van de drie onderzoekstafels kunnen telkens twee kinderen, maar die liggen nogal snel ‘vol’ gezien een kind daar zeker een hele (voor)middag kan blijven liggen aan een infuus/voor bloedtransfusie... Als je voor de tiende keer moet zeggen “sorry mevrouw, we zullen even moeten wachten op een plekje om je kind te onderzoeken” en in je ooghoek liggen nog tien schriftjes te wachten, dan voel je je soms wel ambetant en opgejaagd… zeker op een spoedafdeling. Nu, het is nog erger dat een urgentie-afdeling van een vrij groot gespecialiseerd pediatrisch ziekenhuis in de hoofdstad blijkbaar ook kan bestaan zonder zuurstofflessen. Het zal jouw kind dus maar wezen dat net zuurstof nodig heeft: pech! Maar geen probleem: zendt het kind (meestal in vergevorderde status vanwege zuurstofnood) gewoon met de ouders naar het universitaire ziekenhuis want er rijden toch taxi’s genoeg. Ik vraag me serieus af hoeveel kinderen er zo al niet in een taxi overleden zouden zijn. Niet teveel bij stilstaan is nog steeds het beste voor de eigen mentale overleving.
- Leerrijk: omdat je de gehele anamnese en KO zelf mag doen, een resumé maakt, onderzoeken en therapieën voorschrijft en die voorlegt aan de arts. Je leert er om goed klinisch te denken en de artsen schrikken er niet voor terug om wat extra uitleg te geven. Ondertussen wil men ons ook enkele lumbaalpuncties (die hier evenzeer door verpleegkundigen worden gedaan) laten uitvoeren. Vorige week zijn we er nog niet aangeraakt, misschien deze week?
De ontspanning:
Vrij rustig weekje op dat vlak! Vrijdagavond op het gemak iets gaan drinken met Pierre en zijn vrienden. Na een regenachtige zaterdag kent Grey’s anatomy steeds minder geheimen voor mij en na een zonnige zondag heeft ‘colline emana’ ook haar geheimen prijsgegeven. Heb mij er weliswaar wat aan mispakt door de verschroeiende hitte, dus de komende week zal toch wat bekomen worden.

Tot volgende week, fris en monster (oeps, monter)!

Bisous

Mieke

donderdag 11 februari 2010

Ici, ce n'est pas comme Snellegem hé:-)

Tijdje geleden, ondertussen twee weken gepasseerd! We beginnen steeds onafhankelijker te worden van het internet J!

Vorige week zijn Mieke en ik gestart op gynaecologie in Hôpital Central. Nieuwe dienst, nieuw ziekenhuis, altijd beetje spannend en vooral weer ‘papierwerk’. De eerste dag poging tot ontmoeting met de directeur van het ziekenhuis maar de secretaresse neemt ons papier in ontvangst en zegt dat we morgen pas kunnen beginnen op gynaeco want de directeur moet nog goedkeuring geven en het diensthoofd verwittigen. Tot zover onze eerste dag… Kunnen we thuis nog een beetje rusten want de gezondheid heeft het nodig. Dinsdag gaan we rechtstreeks naar de dienst gynaeco-obstetrie en zowaar, het diensthoofd is er niet en onze papieren zijn nog niet in orde… Na wat rondvragen en rondlopen is alles in nog geen half uur geregeld. C’est l’Afrique zoals ze hier ook zo vaak zelf zeggen :-s!
Het vervangend diensthoofd, professor Mbu, neemt ons mee naar de artsen en assistenten die bezig zijn met de ronde en introduceert ons. Drie dagen ‘consultation externe’, drie dagen ‘urgence’ en drie dagen op de bevallingszaal.
Consultation externe zijn de gynaecologische consultaties die niet dringend zijn. Vooral veel ‘pelvic inflammatory disease’ door seksueel overdraagbare beestjes, prenatale en postnatale controles, onwetendheid over anticonceptiemiddelen en de constante confrontatie met het tekort aan geld! Twaren wel een interessante drie dagen! Dagen waarin ik me ook langzaamaan terug voel aansterken (olé het herwonnen hongergevoel op vrijdag!).
Donderdagavond zwaaien we mijn moeder en tante uit, ik vermoed dat ze wel een leuke ervaring achter de rug hebben!
Vrijdag verleggen we naar de ‘urgence’, de dringende consultaties (bloedingen of dreigende abortussen, dringende bevallingen,…). Aangezien er daar na de toer niet teveel werk was, zijn we maar gaan volgen in de bevallingszaal. Over de toer gesproken… Smorgens is er rond 9u een toer met alle assistenten, studenten en een paar artsen. Das 25 man die in een veel te kleine kamer van een stuk of 4 patiënten gepropt staat met als resultaat dat je dus de helft van de keren niet hoort wat er gezegd wordt over de patiënten. Ze zijn hier ook cracks in het spreken van Afrikaans Frans en Afrikaans Engels in één zin dus horen is eigenlijk niet altijd een garantie op deftig verstaan :-s!
Vrijdagavond gaan we vroeg slapen omdat we er om 23u terug uit moeten, richting luchthaven want het volgende bezoek (de papa en broer van Mieke) arriveert om middernacht! Laat in ons bed dus zaterdagmorgen wat proberen uitslapen maar na 8 weken weten we al dat dat verloren moeite is… Beetje bijbabbelen en smiddags naar een artisanale markt aan het stadhuis. Véél kraampjes en broeiend heet maar gezellig! Naar huis met een lichtere portemonnee. Savonds lekker gaan eten in Café Yaoundé, een restaurant met zowel Afrikaanse als westerse invloeden. Zondagmorgen een rustige morgen en Pierre ging tegen 12u komen om ons mee te nemen naar het National Park in Mfou maar blijkbaar waren er autoproblemen en tging wat later zijn. Na een paar uur kaarten vertrekken we richting Mfou waar we chimpansees en gorilla’s zien (jammergenoeg door het late uur al opgesloten in hun nachtkooien :-s), een toffe uitstap die afgesloten wordt met een drankje dicht bij ons appartement.

Maandagmorgen zijn we weer klaar voor een nieuwe week stage! De urgence en de salle d’accouchements worden gecombineerd aangezien er in beiden soms lege momenten zijn. Het wordt een leerrijke week vooral omdat zowel Mieke als ikzelf onze eerste bevalling zelf hebben gedaan, een intense, fantastische ervaring. Ik voelde me écht eventjes een beetje God J! Verder weer geconfronteerd met de gevolgen van het niet hebben van geld. Een moeder, zwanger van een tweeling met beide kindjes in stuitligging die normaal een keizersnede zou moeten krijgen, heeft geen geld om haar anesthesie te betalen en moet dan maar vaginaal bevallen, met als gevolg dat het ene kindje een femurfractuur (blauw voetje!) heeft opgelopen door de handelingen van de gynaecoloog en het tweede te lang zonder zuurstof is geweest. Slechte prognose dus! Was trouwens redelijk confronterend om die bevalling te zien, letterlijk trekken en sleuren, bloed overal,… Daarnaast nog een curettage, punctie van de Douglasholte (invasief onderzoek vóór een echo, tssss), een doodgeboren tweeling, kindje reanimeren en toch ook wel enkele normale bevallingen gezien. Van de ene emotie in de andere dus! De dokter van de urgence was een vriendelijke man die nog veel uitleg gaf maar niet altijd de juiste klinische ideeën erop na hield. In de bevallingszaal was de ene vroedvrouw al vriendelijker dan de andere, maar twas wel nog tof! Ook omdat er deze week nog twee Belgen zijn bijgekomen, van de universiteit van Brussel, Deborah en Julie. We merken dat het toch voordeliger is van vré deftig Frans te kunnen spreken maar wij doen alleszins ook ons best!
Vrijdagmiddag zijn we vertrokken voor een weekendje Kribi. Onze nieuwe bezoekers moeten dat toch ook eens gezien hebben! De busrit duurt langer dan verwacht en in het donker rijden (zonder straatverlichting) blijkt mijn zenuwen zwaar te testen… Brrrrrrrr, verblind worden door een tegenligger en hopen dat je nog op de weg zit als je zelf geen chauffeur bent, niets voor mij… De zee in Kribi doet deugd, de zon iets minder want hij is verschroeiend maar ja eigen schuld, dikke bult zeker :-s! Zondagmiddag vertrekken we alweer richting Yaoundé, na een gezellig dagje en een half Kribi!
Maandagmorgen vertrekken we naar de ‘fondation Chantal Biya, centre mère et enfant’, klaar om onze laatste stage hier in Kameroen aan te vatten. Nog een kleine drie weken pediatrie. Aangekomen moeten we eerst nog naar de directeur om de goedkeuring voor onze stage. We zien hem 10 seconden want hij heeft een dringende urgence en kan ons dus nu niet zien. ‘Kom morgen maar eens terug’. In Afrika lukt het blijkbaar niet om al met de stage te beginnen zonder dat de directeur écht letterlijk ja heeft gezegd. Dinsdagmorgen was het weer in nog geen 5 minuten geklaard (kon dus gisteren ook al wel vermoed ik maar soit), waarna Mieke en ik richting urgence begeleid worden en daar direct in het werk mochten vliegen. Consultaties in het Frans: anamnese afnemen, onderzoeken, diagnose en behandeling met een dokter overleggen en dan de uitleg doen aan de patiënt. Veeleisend maar leerrijk! Het worden nog drukke dagen dus maar ik zie het zitten.

Groetjes,
Georgette

week acht en negen

“Waar waren we gebleven?”
Twee weken passeren snel, dat beseffen we intussen ook wel. Het klokje tikt steeds sneller. Het einde komt in zicht… Zijn we er klaar voor? Gemengde gevoelens overvallen ons. Ons stekje hier verlaten zal vreemd aanvoelen, thuiskomen van een weekendje weg voelt echt al als een beetje ‘thuis-komen’. Mentaal zijn we ons al wat op de overgang aan het voorbereiden. Het weer helpt ons een handje: het droogseizoen verandert stilaan in het regenseizoen. Laat de Belgische regen dus maar komen, “Georgette en Chantal”, onze nieuwe alter-ego’s om ongewenste mannen op afstand te houden, kunnen het aan!
De twee weken gynaeco in hôpital central waren de max! De stage kon niet beter beginnen: (1) De alom gevreesde Prof. Leke was afwezig!! Laat ons zeggen dat hij iets heeft tegen vrouwelijke én buitenlandse stagiaires… en tja, wij hebben de eer deze eigenschappen allebei te bezitten… Eén positief puntje: bij zijn eigen vrouw schijnt hij wel meelevend te zijn. (2) De formaliteiten dienen hier altijd hyperofficieel en inefficiënt afgehandeld te worden. Onze ‘autorisation de stage’ kon dus die dag niet meer door de directrice ondertekend worden (‘drukdrukdruk!’) en dus werden we al om 9u naar huis gezonden. Een dagje vakantie! De volgend dag echter viel de andere directiesecretaresse uit de lucht toen we ons stipt om 8u kwamen aanmelden. In de daaropvolgende twee minuten werd onze stageovereenkomst toch in een ‘spoedtempo’ van de nodige stempels voorzien en konden we eraan beginnen. Die eerste week hebben we ons toegelegd op de consultaties. Heel verschillende pathologieën (SOA’s!! man, polygamie is géén goed idee!) gezien en opnieuw kennisgemaakt met de totaal verschillende arts-patiënt-relatie. Vrouwen krijgen geen uitleg of geruststelling over het onderzoek dat volgt (zelf een curretage of een douglas-puctie – beiden zonder verdoving- worden niet uitgelegd en moet men gewoon ondergaan), een speculum wordt vrij ruw ter plaatse gebracht... De eerste dagen werden we bij thuiskomst wel nog extra verwend (gewoon “de voetjes onder tafel schuiven”) gezien Nil en Els hier nog bij ons in het appartement verbleven. De overgang van vrouwelijk naar mannelijk bezoek was dus wel merkbaar, maar papa en Kris waren natuurlijk meer dan welkom! Tijd voor ons om onze verworven kookkunsten eens boven te halen. En het werd gesmaakt (oef). Ons eerste weekend werd gevuld met het‘national park MFOU’ waarbij we op het Afrikaanse middaguur (denk: 15u) vertrokken en eigenlijk wat te laat waren om de gorilla’s, chimpansees… nog in hun natuurlijke habitat te zien. De beestjes zaten al in hun nachtkooi, maar het was toch wel leuk om te zien.
De tweede week gynaeco stonden we afwisselend en naargelang ‘het aanbod’ op de urgence-consultaties, de kleine ingrepen en verlosafdeling (zo’n 200 bevallingen/maand). Super! Zelf bevallingen begeleiden is een van de leukste dingen die er zijn. Een kind als eerste in je handen hebben voelt een beetje als ‘god’-spelen, je schept nieuw leven. Die week ook kennis kunnen maken met twee Brusselse 5e-jaars studentes geneeskunde, Deborah en Julie, twee schatten van mensen! Emotioneel is zo’n verlosafdeling wel niet te onderschatten. Je ziet mega-schattige kindjes geboren worden, maar je ziet hen evenzeer sterven. Deels door de armoede, deels doordat urgenties hier niet echt ‘urgenties’ zijn. Het doet wel wat met mij. De onmacht die je soms voelt is moeilijk onder woorden te brengen. Een voorbeeld: een vrouw, zwanger van een tweeling waarvan beide kinderen in stuitligging liggen, dient een dringende sectio te ondergaan maar gezien men geen familie vond om de anesthesie te betalen, laat men de vrouw vaginaal bevallen. Het eerste kind komt er, na veel getrek, levend vanaf met een femurfractuur en het tweede kreeg te kampen met zware asfyxie… de kinderen (+/- 2200g) zijn waarschijnlijk niet op neonatologie-afdeling geraakt… Gezien het onze laatste stagedag was, weten we niet hoe het verder afgelopen is, maar willen we het wel weten? Zo’n toestanden doen wel wat met je als mens. Je wil zo graag helpen, maar als individu kan je weinig structureels veranderen. Het probleem moet op hoger niveau aangepakt worden en het is zeker de taak van elke arts om mee te ijveren voor een goed nationaal gezondheidssysteem. In België gaat dat nog vrij ‘makkelijk’, maar hier in het vrij corrupte Kameroen (staat in de wereld-top 3), merk je de frustratie bij vele artsen! Tijdens de ‘patiënten-toer’ draait ook enorm veel om geld… Pff. Op den duur raak je het beu dat zoveel om geld draait en minder op geneeskunde. Het grappige is ook dat het ziekenhuis zelf grote borden uithangt die de patiënten waarschuwt voor de corruptie, zelfs bij personeelsleden.
Terug naar het verloskwartier. Tijdens de arbeid/bevalling wordt geen greintje emotie geduld. “Niet wenen, niet roepen, hou je strek” Wij trachtten om de vrouwen zoveel als mogelijk gerust te stellen en hen wat te begeleiden in het hele proces. Sommige vroedvrouwen zaten ons bijna letterlijk uit te lachen, maar daar probeerden we ons niet teveel van aan te trekken, het is gewoon een verschillende aanpak en ik heb de indruk dat ze zich zo ‘hard’ gedragen om zelf minder emotioneel betrokken te zijn. Er loopt hier echt véél meer fout dan bij ons en je moet daar op een manier tegen gewapend zijn. Cultuurverschillen zijn er om er mee te leren omgaan.
Vrijdag zijn we ’s middags al vertrokken om naar KRIBI te gaan. Een weekendje kust doet altijd deugd, nietwaar? De reis met de minibus was weer memorabel. Ik vrees dat de motor van het bakje geen lang leven meer beschoren is en bij de minste hellingsgraad had ik ’t gevoel dat we zouden moeten duwen… Nu, met veel vertraging en de nodige schrik (in het donker zijn er soms echt volledig ‘zwarte momenten’) zijn we toch ter plaatse geraakt en hebben we van de ‘crevettes à la Kribienne’ kunnen genieten. Het was een zalig en veel te kort weekend… de tijd vliegt (nogmaals) en intussen heeft ons bezoek ons alweer moeten verlaten, maar het was een heerlijke tijd! Dank je wel allemaal!
De allerlaatste weken zijn ingezet en onze laatste stage: pediatrie in fondation de Chantal Biya is vandaag gestart (weeral door ‘administratieve problemen’ met een dagje vertraging). Lies en ik staan samen op de urgence-pediatrie waar de anamnese en KO zelf doen en erna overleggen met de arts om een therapie op te stellen. Het gaat nog vrij vlot en er is ons al gezegd dat de volgende lumbaalpunctie voor ons is (slik!) …. We zullen zien en houden jullie alvast op de hoogte!

Tot de volgende!

Bisous

Chantal (of was het Mieke?)

maandag 25 januari 2010

...

Tis al een tijdje geleden dat ik van me laten horen heb op de blog dus vandaag nog keer een effortke.

Onze laatste week stage in Biyem Assi ging door op de ‘urgence’, het equivalent van de spoed + de huisarts in België (wat daar ook veel op hetzelfde neerkomt J). Mijn eerste dag zat ik bij de vrouwelijke hoofdgeneesheer en kreeg ik bij elke patiënt vragen naar mijn hoofd geslingerd ‘waar denk je aan’, ‘wat is je differentiaal diagnose’, ‘wat ga je doen’, zeer leerrijk maar ook zeer confronterend want er zitten precies toch wat gaten in mijn kennis. Smiddags is de loodgieter gekomen voor onze kapotte toiletten. Ondanks de verzekering dat ze nu voor lange tijd in orde zouden zijn, waren ze nog geen 5 dagen later alweer half stuk… Tssssssssss!
De andere dagen bij verschillende dokters meegevolgd waaronder Dr. Seme, één van de meest bizarre dokters die ik ooit al tegengekomen ben in mijn leven, maar eens je wist hoe je met hem moest omgaan was het hilarisch. Ik mocht ook veel zelf doen en heb op die week veel bijgeleerd!
Donderdagavond zijn we mijn mama en mijn meter gaan afhalen van de luchthaven. Kmoet zeggen, het doet toch vreemd om plots familie bij je te hebben hier. En herinnering aan mezelf: wanneer er vrouwelijke familieleden komen is het beter dat je een extra inspanning doet om je huis te kuisen want anders… Maar hoe meer volk, hoe meer vreugd en vooral hoe minder je wordt lastig gevallen op straat!

Zoals Mieke al vermeld heeft, is ook zij ten prooi gevallen aan de malaria die laatste week en heeft ook zij de effecten gevoeld van de antimalariamedicatie. Normaal gingen we zaterdag al vertrekken op ons reisje maar Mieke was nog niet bekomen van haar medicatie en ik begon weer de symptomen van malaria te vertonen dus we zijn nog een dagje thuisgebleven. Zaterdagavond beslist om mijn antimalariamedicatie terug in te nemen, beter vroeg dan laat en ik wou op tijd gerecupereerd zijn om de Mount Cameroon te beklimmen! Maar ik had toch beter moeten weten eigenlijk… De rust in Kribi, met de grijze maar warme zee, zijn watervallen en zijn crevetten was niet genoeg en blijkbaar deed de hoogte in Buea, het startpunt van wandelingen op de Mount Cameroon, me ook niet echt goed! Had graag eens geweten hoeveel werkende rode bloedcellen ik op dat moment nog had… Een bergwandeling maken was dus een ware utopie en mama bood aan om samen met mij bij ‘madame cathérine’, onze gastvrouw thuis te blijven maar uiteindelijk is het Mieke geweest die ook beneden bleef. Vooral veel proberen rusten, fruit eten en bizarre planten eten om mezelf toch maar iets beter te voelen. Op donderdag zijn we dan vertrokken naar Limbe, een andere kuststad met zwarte stranden, warme zee, koud bronwater om te verkoelen, zicht op bergen,… Het doet raar om mist te zien en toch warm te hebben. Vrijdag kwamen mama en tante Els toe van hun bergwandeling. Blijkbaar een hele belevenis! Een dagje rust hebben ze wel verdiend voor we op zaterdag weer supervroeg opstaan om op een deftig uur terug in Yaoundé te zijn! Lange, superwarme busreis. Het appartement zien voelt als een beetje thuis komen! Zondag blogberichten in orde maken, emails schrijven,… En mentaal voorbereiden op onze stage die deze week weer begint :-)! Hopelijk houdt de gezondheid hier nog 5 weken want tbegint zwaar op mijn zenuwen te werken… Verder moet iedereen duimen voor Kameroen, die zijn door naar de kwartfinales van de Africa-cup!
Volgende keer hopelijk nieuwe gynaeco-ervaringen!
Groetjes aan iedereen daar!
Lies

week zes en zeven (verlof!)

“Mama Kiri” (jaja, we leren al een aardig mondje Afrikaans!)
Ok, er is zoveel gebeurd de laatste twee weken dat het moeilijk wordt om alles hier te vermelden, maar we doen ons best. Eerst ik mijn zegje, dan Lies.
De stageweek op de urgences viel goed mee. Dr. Mambo (“comme la dance”) was een echte Afrikaanse macho (sorry, anders kan ik het niet verwoorden, al 4x getrouwd… zijn vrouw net weggelopen en stelde me telkens voor als zijn ‘nouvelle fiancée’) maar wel supersympathiek. De consultaties waren echt een gezellige bedoening met muziek, gelach, gepraat… en ik mocht veel zelf doen, zoniet alles. Leerrijk… tot ik me die week minder goed begon te voelen: nausea, asthenie... Volgens hem duidelijk de begintekenen van malaria (lap!). Na wat overwegen of ik me wel ziek genoeg voelde, heb ik toch beslist om de ‘Artecom’ in te nemen. Man, heb ik me daar slecht van gevoeld… Malaria (of is het zijn medicatie?) is echt geen lachtertje… pff… het valt als een blok op je maag en het slaat je volledig Knock Out. Intussen waren Nil en Els (Lies’ ma en tante) de donderdagavond goed en wel aangekomen in Y’de en we zijn met een dagje vertraging, de zondag, vertrokken voor onze vrije week. Gezien echter mijn grote nood aan nog wat rust, hebben we de plannen omgegooid en werd onze eerste bestemming KRIBI, een stadje aan de oceaan. Ons resort ‘terra plage’ (20 000CFA/kamer) lag vlak aan het strand en onze kamer kwam letterlijk uit OP het zand. Hemels… We hebben er heerlijk gerust/gezwommen (nog nooit in zo’n heerlijk warm water ervaren!) /de pygmeeën (niet zo’n klein volkje en een redelijk geforceerd voyeuristisch gedoe!) en de watervallen bezocht/heerlijk ‘cameroes’(=crevettes) gegeten/wat souvenirs gekocht… Men heeft hier echter een vreemde traditie: je moet op voorhand vragen of je mag fotograferen, anders zou je wel eens hun ziel met de foto kunnen meenemen of ben je je camera kwijt (ofwel moet je ‘schadevergoeding’ betalen: africans love money!!). ’s Avonds zijn we zelfs halve getuigen geweest van een voodoo-ritueel, een zuivering voor de ‘persoonlijke ziektes’… Bizar sfeertje en niet zozeer mijn ding.
Na twee dagen zijn we verder getrokken naar BUEA, een bergdorpje waar we de volgende dag de Mount Cameroon zouden aandoen…maar… intussen was Lies ziek gevallen. We gokken terug op malaria, intussen beginnen we de symptomen wel te herkennen J. Nil en Els zijn wel vertrokken voor de driedaagse tocht, maar wij zijn wijselijk een dagje langer in het guesthouse, bij Catherine, gebleven. Een echte Afrikaanse ‘maman’ die zich met veel zorg ontfermde over haar zieke meisjes (ja, intussen had ik mijn eigen ongemak te pakken: diarree…). Lies haar ‘artecquin’ bleek echter niet zoveel te baten en dus werd ze door Catherine traditioneel behandeld met planten uit de tuin en een eigen kruidenthee. En: het heeft geen kwaad gedaan! De dag erop heeft ze ons vergezeld naar LIMBÉ gezien we niet in optimale gezondheid verkeerden en niet iedere taxichauffeur even goeie bedoelingen heeft. Vrij sympathiek, maar zoals geweten betaal je voor sympathie een hogere prijs. Het is als blanke inderdaad echt niet zo simpel om te weten wie je wel kan vertrouwen en wie niet. Als je met een busje ergens toekomt ‘springt’ iedereen op je en jouw bagage (‘please come with me, good price’). Je moet er echt voor zorgen dat je bagage al niet in een auto zit voor je zelf uitgestapt bent… Ze roepen (op het randje van vechten) om je mee te nemen en diegene waar je NIET mee meegaat (en je tegelijkertijd half uitscheldt) betaal je best gewoon wat ‘zwijggeld’ … anders blijven ze gewoon (arrogant) doorgaan... Toch een vreemde gewoonte hier. We dachten dat we de oplossing gevonden hadden door de wet van vraag-en-aanbod toe te passen… Maar je kan hier onmogelijk aan de goedkoopst rit geraken want ze beschermen elkaar. Ze blijven hoge bedragen vragen om de andere chauffeurs zwijggeld te betalen. Zo heeft ieder zijn deeltje geld en is iedereen gelukkig (behalve wij dan ;). Nu, van het ‘seme beach hotel’ (25 000CFA/kamer) valt er niet te klagen. Het heeft een privéstrand en een natuurlijk zwembad met (koud) bronwater. Het was er aangenaam vertoeven voor twee dagen.
Nadat Nil en Els de Mount Cameroon overwonnen hadden, zijn we terug richting Y’de vertrokken, onze vrije week zit er alweer op. Volgende week starten we onze stage gynaecologie in het Hopital Centrale. Verslag volgt later!
Voor de voetballiefhebbers: Kameroen heeft zich weten te kwalificeren voor de kwartfinales van de africa-cup, maandag spelen ze tegen Egypte…
Bisous
Mieke

maandag 11 januari 2010

week vijf

Een vrij drukke week achter de rug. De laatste week pediatrie in Biyem Assi en het moet gezegd: leerrijk en terug zo confronterend verschillend. Een ziekenhuis een hele dag zonder stromend water, kinderen die sterven, neonaten die ontslaan worden zonder enig onderzoek, antibiotica waarmee (ook vaak ten onrechte) wordt gesmeten en liefst toegediend in combinatietherapie, artsen die mensen op een heel directe toon terechtwijzen (nog nooit een les communicatie gehad!), gsm’s die door iedereen op elk moment worden beantwoord, mensen die een hele morgen-middag én namiddag niet eten of drinken, de recyclage van alles-wat-je-maar-kan-bedenken… Maar wat me het meest van al treft is dat geneeskunde hier precies geen basisrecht is! Je wordt pas geholpen als je de nodige (financiële) bewijzen kan voorleggen, anders: terug naar huis. Een voorbeeld: een vrouw met HIV komt ten einde raad met haar kind van 4 maand binnen, 40°C (=Malaria Grave =opname!!). Ze kan haar eigen medicatie nog niet betalen en de meeste familieleden blijken reeds gestorven. Dat armoede gepaard gaat met een delay in diagnostiek, behandeling en prognose is reeds gekend, maar dat het zo’n vormen kan aannemen dat het een basisrecht afneemt, had ik niet gedacht. Mensen doen in geval van geldnood tijdelijk beroep of familie/vrienden, maar in haar situatie was dit onmogelijk. Ons eigen ‘voorval’ heeft Lies waarschijnlijk al even uit de doeken gedaan, en het bewijst nog maar eens hoe hopeloos je hier kan zijn en hoe weinig je zelfs al ‘rijke’ blanke kan betekenen. Het is onmogelijk om iedereen geld te lenen/geven die het vraagt of nodig heeft. Om terug te keren naar het verhaal: het kind kan dus niet worden opgenomen en als kers op de taart stuurt men de vrouw weg met de mededeling dat ze hier morgen ook niet moet staan als haar kind convulsies doet… Confronterend en frustrerend tegelijk.
Dat ook een lumbaalpunctie hier geen pretje is, zal ik geweten hebben. Een kind van negen dat zonder enige uitleg (en zonder lokale anesthesie) een naald in de rug krijgt, trekt zich vanzelfsprekend terug. Door zijn volharding blijft de arts echter doorgaan met als gevolg nog meer gespartel en een naald die alsmaar dieper verdwijnt. De eerste poging levert enkel bloed op. De tweede poging gaat niet veel vlotter. Maar de derde keer, nu met vier verpleegkundigen op de jongen, lukt het nog net. In het algemeen is er hier in Kameroen van een empathische aanpak weinig sprake en dat stoort me uitermate. Ook om de woorden ‘merci’ ‘voici’ ‘s’il vous plait’… te horen, moet je veel moeite doen, zelfs in café’s of in hotels.
Dit brengt ons bij ons eerste ‘weekendje weg’: MBALMAYO! Zaterdag ondanks de vermoeidheid en draaiduizeligheid toch vertrokken vanuit Mvan waar we in een minibusje (500 CFA) werden gepropt. Een bus vertrekt pas als hij (over)vol zit, d.w.z. met 5 op een zetel van 4. Maar valt al bij al goed mee. De 40minuten waren vrij snel voorbij en we hebben er hoogstens een pijnlijke rug aan overgehouden. Het landschap onderweg was adembenemend mooi! De overnachting in Jardin des tropics (8 000 CFA/kamer) met zwembad (ok, ik was direct overtuigd :) was naar afrikaanse normen niet slecht. In elk westers land zou je door de ongemakken (tijdelijk geen electriciteit, geen stromend water, kapotte airco…) onmiddellijk gaan klagen aan de receptie, maar ik Afrika neem je dat erbij. Via de receptioniste zijn we terechtgekomen bij Solange (noemt echt iedere vrouw hier zo?) die wel iemand wist om ons naar EBOGO te brengen, 18km verderop. Het is een afgelegen, typisch primitief Afrikaans dorpje waar we graag op de Nyong rivier een tochtje met de pirogue (artisanaal houten bootje) hadden gemaakt. Voor 15 000 CFA wouden ze ons er wel naartoe voeren, wachten en terugbrengen. De weg ernaartoe was een hels avontuur. Eens we de verharde weg verlieten, kwamen we op een aardeweg terecht. Grote stofwolken tot gevolg en we konden kennismaken met de vreemde symbiose van mens - dier (geit-varken-kip-hond-kat…) en natuur. Voor 10 000 CFA hebben we dan een pirogue gehuurd met een echte ‘tarzan’ erin (ja, ladies ;) voor een tocht van 2uur. SCHITTEREND! We hebben wel geen enkele chimpansee, gorilla, antilope, alligator… gezien, maar ik heb echt genoten en werd overdonderd door zoveel natuurpracht. Alles is hier zo puur. Genieten in de beste zin van het woord. Foto’s volgen! Zondag dan nog snel eens in het zwembad geplonst en terug naar Y’de vertrokken om op ons gemak te zijn voor de komende, laatste Biyem Assi werkweek op de urgences.
Donderdagavond komt onze eerste lichting bezoek (lies’ ma en tante) en dan trekken we er een weekje op uit: Mount Cameroon, Limbé, Kribi… Erna verhuizen we naar Hôpital Central voor een 4,5weken. Een kleine waarschuwing op voorhand: een blogbericht volgende week zit misschien niet in, maar later wordt alles in detail besproken. Treur dus niet, beste volgers… Onze tweede lichting (mijn vader en broer) komt nadat de anderen vertrokken zijn en zal er ook nog een weekendje Kribi (en zoveel meer) inzitten. Hopelijk raakt het visum nog op tijd in orde gezien de UGent er zich lekker vantussenuit getrokken heeft (‘ze zijn geen reisbureau’) maar ik heb er alle vertouwen in en we zullen iedereen hier met veel plezier en enthousiasme rondleiden.
Intussen ook al een zekere vieze-beesten-angst overwonnen. Er zijn reeds veel kakkerlakken, grote (springende!) spinnen, salamanders … mijn gezichtsveld gepasseerd en ik schrik er telkens minder van. Lies heeft wel het meeste lef om ze te verpletteren (met de nodige hilariteit ;) en dan is het mijn taak om de restanten op te kuisen.
In de hoop dat we niet door allerlei beesten in het appartement opgegeten worden, tot de volgende!

‘doc mieke’

woensdag 6 januari 2010

kort

Een kort bericht van mijn kant ook ;-)!

Een gsm gestolen zijn verhoogt mijn onveiligheidsgevoel blijkbaar toch nog niet genoeg want ik laat vreemde, onbekende mannen die smeken om wat geld voor hun in-coma-liggende-vrouw toch gewillig binnen in ons appartement :-s! En prof Atchou nog zoooo mooi zeggen om hier niemand onbekend binnen te laten... Maar mijn Franse taalkennis stelde me niet in staat hem weg te werken aan de deur en mijn hart 'brak' bij zijn verhaal (gissen of het nu eigenlijk waar is?). Soit, niets gebeurd (alleen slecht geslapen), gelukkig, maar was er daarna toch even niet goed van!!!
Verder op gynaeco vooral consultaties volgen en af en toe één zelf proberen, vandaag voor de tweede keer een bevalling hier gezien! De eerste keer floepte het kind eruit en gaf de mama geen kick, deze keer véél meer geroep en het duurde ietske langer, zo heb ik het allebei al keer gezien hé! Nog steeds geen bevalling zelf begeleid maar heb nog tijd!
Tijdens consultaties in contact gekomen met het onderwerp polygamie, kmoet zeggen, ik kan er niet goed bij!!! Ben er telkens weer helemaal van gedegouteerd als de dokter vraagt aan een vrouw 'en heeft uw man nog vrouwen' en de vrouw zegt doodnormaal 'ja', brrrrrrrr! Cultuurverschil...
Verder heeft mijn Facebook het op één of andere vreemde manier begeven! Ik kan er af en toe nog op maar kan er niets meer op doen... Even meedelen!
Soit, da zalt zijn voor nu denk ik!
Nog een gelukkig en vooral gezond nieuwjaar!

maandag 4 januari 2010

week vier

Wat heb ik deze week allemaal (bij)geleerd?
- DEET is vrij effectief. Wil je geen 15 nieuwe muggebeten op 1 dag: smeren maar! Achteraf kan je alleen maar hopen dat de Lariam zijn werk doet of dat je een perfecte bewaarengel hebt.Een lange broek dragen helpt ook niet altijd. Sommige agressieve beestjes weten hun ‘snuit’ er toch door te krijgen.
- In Afrika heest geen gêne, zowel voor vrouwen al mannen. De borst geven kan op elk moment en overal en plassen in het openbaar, langs de kant van de weg, vormt geen enkel probleem. We zijn echter niet van plan om ons zoooo goed te integreren om deze gewoontes vlekkeloos over te nemen (het eerste zou moeilijk zijn, trouwens… en het tweede ook bij nader inzicht).
-“Op tijd komen” is nog steeds een relatief begrip in Kameroen. Ten allen tijde een boekje op zak hebben is geen overbodige luxe.
-Baby’s krijgen vaak pas een naam na enkele dagen. Ondertussen wordt er op het dossier BB (bébé) “X” genoteerd. Tegen dat ik dát doorhad…
-Bij een ziek kind dat op het punt staat te braken, bewaar je best wat afstand. Als je te dicht staat en gewoon je benen opendoet “om de ‘straal’ ertussen te laten passeren” bestaat de kans dat je toch getroffen wordt. Zeker als je die ochtend juist een rokje uit je kast had gepikt.
-Tips voor elke toekomstige arts:
*Wil je de consultaties wat sneller laten verlopen: roep twee mensen tegelijkertijd binnen… terwijl de ene zijn verhaal doet, kleedt de andere zich uit… Makkelijk en effectief, niet? Hier werkt het alleszins. Of had het misschien ook met het gebrek aan gêne te maken? (kleine, nuttige opmerking: ik ben geswitcht van de dienst gynaecologie naar pediatrie)
*Makkelijk ook om de ouders zelf een thermometer en een handdoekje te laten meebrengen. Het bespaart je veel tijd/geld en opkuiswerk!
-Bespaar jezelf (als verpleegkundige in België) zoveel mogelijk werk en laat al de verzorgende taken over aan de ouders! Wassen, aankleden, eten maken en geven… Ze kunnen zelfs overnachten in hetzelfde bed en enkel roepen bij een urgentie.
-Koorts (“il/elle chauffe”) staat gelijk aan malaria. (Geneeskunde is toch simpel)
-Goed nieuws in de bestrijding van HIV: ART is hier gratis voor pasgeborenen met een seropositieve moeder! De PCR-test na 6 weken blijft noodzakelijk om het vervolg van de behandeling te bepalen.
- Gebrek aan kennis van gezondheid(zorg) is hier heer en meester. Als men de normale lichaamstemperatuur al weet, is het vaak onvoorstelbaar in welke warme, gebreide pakjes, met dubbele muts en kousjes een kind met koorts binnengebracht wordt. Je zou voor minder beginnen zweten. Ook automedicatie komt frequent voor, tot grote frustratie van de pediaters. Bij ons niet altijd zo’n slecht teken, maar de armoede zorgt er hier wel voor dat men vaak moet ‘kiezen’ tussen verschillende therapieën.
- Het consulteren van een natuurgeneesheer is niet aan te bevelen. Scarification kan leiden tot sepsis! Gelukkig heeft het kind het overleefd (maar hij houdt er dus wel lelijke littekens aan over).
- Een ‘antigifcentrum’ bestaat hier niet. Intoxicaties (vrij frequent) worden ‘proefondervindelijk’ of ‘door de ervaring’ opgelost. Een kind horen kreunen door een verbrande slokdarm gaat door merg en been…
- Oorbellen zijn al op erg jonge leeftijd toegestaan. Meisjes krijgen vaak in de eerste dagen/weken gaatjes in de oren. Aawtsj!
- Een broodje ‘la vache qui rit’ kan veranderen in een broodje ‘fourmis’ als je je tas op de grond achterlaat. Veilig, hoog bewaren is een must als je ’s middags iets eten wilt.
- Kerstversiering blijft sfeer geven! Ook na kerstdag fleurt het nog het hele ziekenhuis/straten op. Zelfs de meest kitscherige ornamenten zorgen voor een lach op ieders gezicht. Plastic kerstbomen zijn op elke straathoek te koop.
- Oudejaar vieren in een warm land is een verrijkende ervaring. Toch kan de sfeer van vriendschap en gezelligheid in het thuisland niet geëvenaard worden.
- Een overrijpe papaja eten is GEEN goed idee wil je na enkele dagen geen last van buikloop. (hij zag er nochtans zo lekker uit…). Het fruit is hier anders wel bijzonder smakelijk en goedkoop.
- Café Yaoundé is ons favoriete eetgelegenheid aan het worden (jaja, hier hebben ze ook “pommes frites” :) … een aanrader! Onze eigen kookkunsten hebben al twee lievelingsgerechten voortgebracht: “pasta Napolitana” en “crevettes in red”. Mmm…
- Niks gaat hier verloren. Een vis eten, doe je tot op de graat, kop inclusief! Nadat wij wat gepeuzeld hadden en (naar onze normen) de volledige vis opgegeten hadden, neemt men graag van je over om je bord verder uit te eten (zelfs de stukjes die je subtiel uit je mond terug in je bord gelegd hebt).
- Geen alcohol drinken lijkt hier een grote zonde. Je moet je meerdere keren per avond verantwoorden, tot vervelens toe. Ook een vegetariër heeft het niet altijd makkelijk om zijn principes verkocht te krijgen.
- Hou je spullen goed in de gaten op feestdagen! Het is bewezen dat de criminaliteit behoorlijk stijgt rond de eindejaarsperiode. Zelfs als je gsm verstopt blijkt in een zijzakje van een jurkje (waarvan je de zakjes die dag zelf pas hebt ontdekt), weet men hem toch te vinden. Botst er dus een verdacht individu tegen je aan en heb je door dat hij niet de beste bedoelingen heeft, laat hem dan niet los (als je hem vasthebt, zoals ik) of laat zeker ook niet lopen. Met andere woorden: onze kameroenese gsm is gepikt (op klaarlichte dag) en we hebben noodgedwongen een nieuw nummer: (00237) 70 62 56 56.
In de hoop dat we deze week gespaard blijven van alle onheil: tot volgende week!
Verder wens ik iedereen een overgelukkig 2010 in een optimale gezondheid! (Dat dit nu net het belangrijkste blijft, merken we hier iedere dag opnieuw… en het is jullie allemaal gegund natuurlijk!)
… 2010 bisous …
Mieke