maandag 25 januari 2010

...

Tis al een tijdje geleden dat ik van me laten horen heb op de blog dus vandaag nog keer een effortke.

Onze laatste week stage in Biyem Assi ging door op de ‘urgence’, het equivalent van de spoed + de huisarts in België (wat daar ook veel op hetzelfde neerkomt J). Mijn eerste dag zat ik bij de vrouwelijke hoofdgeneesheer en kreeg ik bij elke patiënt vragen naar mijn hoofd geslingerd ‘waar denk je aan’, ‘wat is je differentiaal diagnose’, ‘wat ga je doen’, zeer leerrijk maar ook zeer confronterend want er zitten precies toch wat gaten in mijn kennis. Smiddags is de loodgieter gekomen voor onze kapotte toiletten. Ondanks de verzekering dat ze nu voor lange tijd in orde zouden zijn, waren ze nog geen 5 dagen later alweer half stuk… Tssssssssss!
De andere dagen bij verschillende dokters meegevolgd waaronder Dr. Seme, één van de meest bizarre dokters die ik ooit al tegengekomen ben in mijn leven, maar eens je wist hoe je met hem moest omgaan was het hilarisch. Ik mocht ook veel zelf doen en heb op die week veel bijgeleerd!
Donderdagavond zijn we mijn mama en mijn meter gaan afhalen van de luchthaven. Kmoet zeggen, het doet toch vreemd om plots familie bij je te hebben hier. En herinnering aan mezelf: wanneer er vrouwelijke familieleden komen is het beter dat je een extra inspanning doet om je huis te kuisen want anders… Maar hoe meer volk, hoe meer vreugd en vooral hoe minder je wordt lastig gevallen op straat!

Zoals Mieke al vermeld heeft, is ook zij ten prooi gevallen aan de malaria die laatste week en heeft ook zij de effecten gevoeld van de antimalariamedicatie. Normaal gingen we zaterdag al vertrekken op ons reisje maar Mieke was nog niet bekomen van haar medicatie en ik begon weer de symptomen van malaria te vertonen dus we zijn nog een dagje thuisgebleven. Zaterdagavond beslist om mijn antimalariamedicatie terug in te nemen, beter vroeg dan laat en ik wou op tijd gerecupereerd zijn om de Mount Cameroon te beklimmen! Maar ik had toch beter moeten weten eigenlijk… De rust in Kribi, met de grijze maar warme zee, zijn watervallen en zijn crevetten was niet genoeg en blijkbaar deed de hoogte in Buea, het startpunt van wandelingen op de Mount Cameroon, me ook niet echt goed! Had graag eens geweten hoeveel werkende rode bloedcellen ik op dat moment nog had… Een bergwandeling maken was dus een ware utopie en mama bood aan om samen met mij bij ‘madame cathérine’, onze gastvrouw thuis te blijven maar uiteindelijk is het Mieke geweest die ook beneden bleef. Vooral veel proberen rusten, fruit eten en bizarre planten eten om mezelf toch maar iets beter te voelen. Op donderdag zijn we dan vertrokken naar Limbe, een andere kuststad met zwarte stranden, warme zee, koud bronwater om te verkoelen, zicht op bergen,… Het doet raar om mist te zien en toch warm te hebben. Vrijdag kwamen mama en tante Els toe van hun bergwandeling. Blijkbaar een hele belevenis! Een dagje rust hebben ze wel verdiend voor we op zaterdag weer supervroeg opstaan om op een deftig uur terug in Yaoundé te zijn! Lange, superwarme busreis. Het appartement zien voelt als een beetje thuis komen! Zondag blogberichten in orde maken, emails schrijven,… En mentaal voorbereiden op onze stage die deze week weer begint :-)! Hopelijk houdt de gezondheid hier nog 5 weken want tbegint zwaar op mijn zenuwen te werken… Verder moet iedereen duimen voor Kameroen, die zijn door naar de kwartfinales van de Africa-cup!
Volgende keer hopelijk nieuwe gynaeco-ervaringen!
Groetjes aan iedereen daar!
Lies

week zes en zeven (verlof!)

“Mama Kiri” (jaja, we leren al een aardig mondje Afrikaans!)
Ok, er is zoveel gebeurd de laatste twee weken dat het moeilijk wordt om alles hier te vermelden, maar we doen ons best. Eerst ik mijn zegje, dan Lies.
De stageweek op de urgences viel goed mee. Dr. Mambo (“comme la dance”) was een echte Afrikaanse macho (sorry, anders kan ik het niet verwoorden, al 4x getrouwd… zijn vrouw net weggelopen en stelde me telkens voor als zijn ‘nouvelle fiancée’) maar wel supersympathiek. De consultaties waren echt een gezellige bedoening met muziek, gelach, gepraat… en ik mocht veel zelf doen, zoniet alles. Leerrijk… tot ik me die week minder goed begon te voelen: nausea, asthenie... Volgens hem duidelijk de begintekenen van malaria (lap!). Na wat overwegen of ik me wel ziek genoeg voelde, heb ik toch beslist om de ‘Artecom’ in te nemen. Man, heb ik me daar slecht van gevoeld… Malaria (of is het zijn medicatie?) is echt geen lachtertje… pff… het valt als een blok op je maag en het slaat je volledig Knock Out. Intussen waren Nil en Els (Lies’ ma en tante) de donderdagavond goed en wel aangekomen in Y’de en we zijn met een dagje vertraging, de zondag, vertrokken voor onze vrije week. Gezien echter mijn grote nood aan nog wat rust, hebben we de plannen omgegooid en werd onze eerste bestemming KRIBI, een stadje aan de oceaan. Ons resort ‘terra plage’ (20 000CFA/kamer) lag vlak aan het strand en onze kamer kwam letterlijk uit OP het zand. Hemels… We hebben er heerlijk gerust/gezwommen (nog nooit in zo’n heerlijk warm water ervaren!) /de pygmeeën (niet zo’n klein volkje en een redelijk geforceerd voyeuristisch gedoe!) en de watervallen bezocht/heerlijk ‘cameroes’(=crevettes) gegeten/wat souvenirs gekocht… Men heeft hier echter een vreemde traditie: je moet op voorhand vragen of je mag fotograferen, anders zou je wel eens hun ziel met de foto kunnen meenemen of ben je je camera kwijt (ofwel moet je ‘schadevergoeding’ betalen: africans love money!!). ’s Avonds zijn we zelfs halve getuigen geweest van een voodoo-ritueel, een zuivering voor de ‘persoonlijke ziektes’… Bizar sfeertje en niet zozeer mijn ding.
Na twee dagen zijn we verder getrokken naar BUEA, een bergdorpje waar we de volgende dag de Mount Cameroon zouden aandoen…maar… intussen was Lies ziek gevallen. We gokken terug op malaria, intussen beginnen we de symptomen wel te herkennen J. Nil en Els zijn wel vertrokken voor de driedaagse tocht, maar wij zijn wijselijk een dagje langer in het guesthouse, bij Catherine, gebleven. Een echte Afrikaanse ‘maman’ die zich met veel zorg ontfermde over haar zieke meisjes (ja, intussen had ik mijn eigen ongemak te pakken: diarree…). Lies haar ‘artecquin’ bleek echter niet zoveel te baten en dus werd ze door Catherine traditioneel behandeld met planten uit de tuin en een eigen kruidenthee. En: het heeft geen kwaad gedaan! De dag erop heeft ze ons vergezeld naar LIMBÉ gezien we niet in optimale gezondheid verkeerden en niet iedere taxichauffeur even goeie bedoelingen heeft. Vrij sympathiek, maar zoals geweten betaal je voor sympathie een hogere prijs. Het is als blanke inderdaad echt niet zo simpel om te weten wie je wel kan vertrouwen en wie niet. Als je met een busje ergens toekomt ‘springt’ iedereen op je en jouw bagage (‘please come with me, good price’). Je moet er echt voor zorgen dat je bagage al niet in een auto zit voor je zelf uitgestapt bent… Ze roepen (op het randje van vechten) om je mee te nemen en diegene waar je NIET mee meegaat (en je tegelijkertijd half uitscheldt) betaal je best gewoon wat ‘zwijggeld’ … anders blijven ze gewoon (arrogant) doorgaan... Toch een vreemde gewoonte hier. We dachten dat we de oplossing gevonden hadden door de wet van vraag-en-aanbod toe te passen… Maar je kan hier onmogelijk aan de goedkoopst rit geraken want ze beschermen elkaar. Ze blijven hoge bedragen vragen om de andere chauffeurs zwijggeld te betalen. Zo heeft ieder zijn deeltje geld en is iedereen gelukkig (behalve wij dan ;). Nu, van het ‘seme beach hotel’ (25 000CFA/kamer) valt er niet te klagen. Het heeft een privéstrand en een natuurlijk zwembad met (koud) bronwater. Het was er aangenaam vertoeven voor twee dagen.
Nadat Nil en Els de Mount Cameroon overwonnen hadden, zijn we terug richting Y’de vertrokken, onze vrije week zit er alweer op. Volgende week starten we onze stage gynaecologie in het Hopital Centrale. Verslag volgt later!
Voor de voetballiefhebbers: Kameroen heeft zich weten te kwalificeren voor de kwartfinales van de africa-cup, maandag spelen ze tegen Egypte…
Bisous
Mieke

maandag 11 januari 2010

week vijf

Een vrij drukke week achter de rug. De laatste week pediatrie in Biyem Assi en het moet gezegd: leerrijk en terug zo confronterend verschillend. Een ziekenhuis een hele dag zonder stromend water, kinderen die sterven, neonaten die ontslaan worden zonder enig onderzoek, antibiotica waarmee (ook vaak ten onrechte) wordt gesmeten en liefst toegediend in combinatietherapie, artsen die mensen op een heel directe toon terechtwijzen (nog nooit een les communicatie gehad!), gsm’s die door iedereen op elk moment worden beantwoord, mensen die een hele morgen-middag én namiddag niet eten of drinken, de recyclage van alles-wat-je-maar-kan-bedenken… Maar wat me het meest van al treft is dat geneeskunde hier precies geen basisrecht is! Je wordt pas geholpen als je de nodige (financiële) bewijzen kan voorleggen, anders: terug naar huis. Een voorbeeld: een vrouw met HIV komt ten einde raad met haar kind van 4 maand binnen, 40°C (=Malaria Grave =opname!!). Ze kan haar eigen medicatie nog niet betalen en de meeste familieleden blijken reeds gestorven. Dat armoede gepaard gaat met een delay in diagnostiek, behandeling en prognose is reeds gekend, maar dat het zo’n vormen kan aannemen dat het een basisrecht afneemt, had ik niet gedacht. Mensen doen in geval van geldnood tijdelijk beroep of familie/vrienden, maar in haar situatie was dit onmogelijk. Ons eigen ‘voorval’ heeft Lies waarschijnlijk al even uit de doeken gedaan, en het bewijst nog maar eens hoe hopeloos je hier kan zijn en hoe weinig je zelfs al ‘rijke’ blanke kan betekenen. Het is onmogelijk om iedereen geld te lenen/geven die het vraagt of nodig heeft. Om terug te keren naar het verhaal: het kind kan dus niet worden opgenomen en als kers op de taart stuurt men de vrouw weg met de mededeling dat ze hier morgen ook niet moet staan als haar kind convulsies doet… Confronterend en frustrerend tegelijk.
Dat ook een lumbaalpunctie hier geen pretje is, zal ik geweten hebben. Een kind van negen dat zonder enige uitleg (en zonder lokale anesthesie) een naald in de rug krijgt, trekt zich vanzelfsprekend terug. Door zijn volharding blijft de arts echter doorgaan met als gevolg nog meer gespartel en een naald die alsmaar dieper verdwijnt. De eerste poging levert enkel bloed op. De tweede poging gaat niet veel vlotter. Maar de derde keer, nu met vier verpleegkundigen op de jongen, lukt het nog net. In het algemeen is er hier in Kameroen van een empathische aanpak weinig sprake en dat stoort me uitermate. Ook om de woorden ‘merci’ ‘voici’ ‘s’il vous plait’… te horen, moet je veel moeite doen, zelfs in café’s of in hotels.
Dit brengt ons bij ons eerste ‘weekendje weg’: MBALMAYO! Zaterdag ondanks de vermoeidheid en draaiduizeligheid toch vertrokken vanuit Mvan waar we in een minibusje (500 CFA) werden gepropt. Een bus vertrekt pas als hij (over)vol zit, d.w.z. met 5 op een zetel van 4. Maar valt al bij al goed mee. De 40minuten waren vrij snel voorbij en we hebben er hoogstens een pijnlijke rug aan overgehouden. Het landschap onderweg was adembenemend mooi! De overnachting in Jardin des tropics (8 000 CFA/kamer) met zwembad (ok, ik was direct overtuigd :) was naar afrikaanse normen niet slecht. In elk westers land zou je door de ongemakken (tijdelijk geen electriciteit, geen stromend water, kapotte airco…) onmiddellijk gaan klagen aan de receptie, maar ik Afrika neem je dat erbij. Via de receptioniste zijn we terechtgekomen bij Solange (noemt echt iedere vrouw hier zo?) die wel iemand wist om ons naar EBOGO te brengen, 18km verderop. Het is een afgelegen, typisch primitief Afrikaans dorpje waar we graag op de Nyong rivier een tochtje met de pirogue (artisanaal houten bootje) hadden gemaakt. Voor 15 000 CFA wouden ze ons er wel naartoe voeren, wachten en terugbrengen. De weg ernaartoe was een hels avontuur. Eens we de verharde weg verlieten, kwamen we op een aardeweg terecht. Grote stofwolken tot gevolg en we konden kennismaken met de vreemde symbiose van mens - dier (geit-varken-kip-hond-kat…) en natuur. Voor 10 000 CFA hebben we dan een pirogue gehuurd met een echte ‘tarzan’ erin (ja, ladies ;) voor een tocht van 2uur. SCHITTEREND! We hebben wel geen enkele chimpansee, gorilla, antilope, alligator… gezien, maar ik heb echt genoten en werd overdonderd door zoveel natuurpracht. Alles is hier zo puur. Genieten in de beste zin van het woord. Foto’s volgen! Zondag dan nog snel eens in het zwembad geplonst en terug naar Y’de vertrokken om op ons gemak te zijn voor de komende, laatste Biyem Assi werkweek op de urgences.
Donderdagavond komt onze eerste lichting bezoek (lies’ ma en tante) en dan trekken we er een weekje op uit: Mount Cameroon, Limbé, Kribi… Erna verhuizen we naar Hôpital Central voor een 4,5weken. Een kleine waarschuwing op voorhand: een blogbericht volgende week zit misschien niet in, maar later wordt alles in detail besproken. Treur dus niet, beste volgers… Onze tweede lichting (mijn vader en broer) komt nadat de anderen vertrokken zijn en zal er ook nog een weekendje Kribi (en zoveel meer) inzitten. Hopelijk raakt het visum nog op tijd in orde gezien de UGent er zich lekker vantussenuit getrokken heeft (‘ze zijn geen reisbureau’) maar ik heb er alle vertouwen in en we zullen iedereen hier met veel plezier en enthousiasme rondleiden.
Intussen ook al een zekere vieze-beesten-angst overwonnen. Er zijn reeds veel kakkerlakken, grote (springende!) spinnen, salamanders … mijn gezichtsveld gepasseerd en ik schrik er telkens minder van. Lies heeft wel het meeste lef om ze te verpletteren (met de nodige hilariteit ;) en dan is het mijn taak om de restanten op te kuisen.
In de hoop dat we niet door allerlei beesten in het appartement opgegeten worden, tot de volgende!

‘doc mieke’

woensdag 6 januari 2010

kort

Een kort bericht van mijn kant ook ;-)!

Een gsm gestolen zijn verhoogt mijn onveiligheidsgevoel blijkbaar toch nog niet genoeg want ik laat vreemde, onbekende mannen die smeken om wat geld voor hun in-coma-liggende-vrouw toch gewillig binnen in ons appartement :-s! En prof Atchou nog zoooo mooi zeggen om hier niemand onbekend binnen te laten... Maar mijn Franse taalkennis stelde me niet in staat hem weg te werken aan de deur en mijn hart 'brak' bij zijn verhaal (gissen of het nu eigenlijk waar is?). Soit, niets gebeurd (alleen slecht geslapen), gelukkig, maar was er daarna toch even niet goed van!!!
Verder op gynaeco vooral consultaties volgen en af en toe één zelf proberen, vandaag voor de tweede keer een bevalling hier gezien! De eerste keer floepte het kind eruit en gaf de mama geen kick, deze keer véél meer geroep en het duurde ietske langer, zo heb ik het allebei al keer gezien hé! Nog steeds geen bevalling zelf begeleid maar heb nog tijd!
Tijdens consultaties in contact gekomen met het onderwerp polygamie, kmoet zeggen, ik kan er niet goed bij!!! Ben er telkens weer helemaal van gedegouteerd als de dokter vraagt aan een vrouw 'en heeft uw man nog vrouwen' en de vrouw zegt doodnormaal 'ja', brrrrrrrr! Cultuurverschil...
Verder heeft mijn Facebook het op één of andere vreemde manier begeven! Ik kan er af en toe nog op maar kan er niets meer op doen... Even meedelen!
Soit, da zalt zijn voor nu denk ik!
Nog een gelukkig en vooral gezond nieuwjaar!

maandag 4 januari 2010

week vier

Wat heb ik deze week allemaal (bij)geleerd?
- DEET is vrij effectief. Wil je geen 15 nieuwe muggebeten op 1 dag: smeren maar! Achteraf kan je alleen maar hopen dat de Lariam zijn werk doet of dat je een perfecte bewaarengel hebt.Een lange broek dragen helpt ook niet altijd. Sommige agressieve beestjes weten hun ‘snuit’ er toch door te krijgen.
- In Afrika heest geen gêne, zowel voor vrouwen al mannen. De borst geven kan op elk moment en overal en plassen in het openbaar, langs de kant van de weg, vormt geen enkel probleem. We zijn echter niet van plan om ons zoooo goed te integreren om deze gewoontes vlekkeloos over te nemen (het eerste zou moeilijk zijn, trouwens… en het tweede ook bij nader inzicht).
-“Op tijd komen” is nog steeds een relatief begrip in Kameroen. Ten allen tijde een boekje op zak hebben is geen overbodige luxe.
-Baby’s krijgen vaak pas een naam na enkele dagen. Ondertussen wordt er op het dossier BB (bébé) “X” genoteerd. Tegen dat ik dát doorhad…
-Bij een ziek kind dat op het punt staat te braken, bewaar je best wat afstand. Als je te dicht staat en gewoon je benen opendoet “om de ‘straal’ ertussen te laten passeren” bestaat de kans dat je toch getroffen wordt. Zeker als je die ochtend juist een rokje uit je kast had gepikt.
-Tips voor elke toekomstige arts:
*Wil je de consultaties wat sneller laten verlopen: roep twee mensen tegelijkertijd binnen… terwijl de ene zijn verhaal doet, kleedt de andere zich uit… Makkelijk en effectief, niet? Hier werkt het alleszins. Of had het misschien ook met het gebrek aan gêne te maken? (kleine, nuttige opmerking: ik ben geswitcht van de dienst gynaecologie naar pediatrie)
*Makkelijk ook om de ouders zelf een thermometer en een handdoekje te laten meebrengen. Het bespaart je veel tijd/geld en opkuiswerk!
-Bespaar jezelf (als verpleegkundige in België) zoveel mogelijk werk en laat al de verzorgende taken over aan de ouders! Wassen, aankleden, eten maken en geven… Ze kunnen zelfs overnachten in hetzelfde bed en enkel roepen bij een urgentie.
-Koorts (“il/elle chauffe”) staat gelijk aan malaria. (Geneeskunde is toch simpel)
-Goed nieuws in de bestrijding van HIV: ART is hier gratis voor pasgeborenen met een seropositieve moeder! De PCR-test na 6 weken blijft noodzakelijk om het vervolg van de behandeling te bepalen.
- Gebrek aan kennis van gezondheid(zorg) is hier heer en meester. Als men de normale lichaamstemperatuur al weet, is het vaak onvoorstelbaar in welke warme, gebreide pakjes, met dubbele muts en kousjes een kind met koorts binnengebracht wordt. Je zou voor minder beginnen zweten. Ook automedicatie komt frequent voor, tot grote frustratie van de pediaters. Bij ons niet altijd zo’n slecht teken, maar de armoede zorgt er hier wel voor dat men vaak moet ‘kiezen’ tussen verschillende therapieën.
- Het consulteren van een natuurgeneesheer is niet aan te bevelen. Scarification kan leiden tot sepsis! Gelukkig heeft het kind het overleefd (maar hij houdt er dus wel lelijke littekens aan over).
- Een ‘antigifcentrum’ bestaat hier niet. Intoxicaties (vrij frequent) worden ‘proefondervindelijk’ of ‘door de ervaring’ opgelost. Een kind horen kreunen door een verbrande slokdarm gaat door merg en been…
- Oorbellen zijn al op erg jonge leeftijd toegestaan. Meisjes krijgen vaak in de eerste dagen/weken gaatjes in de oren. Aawtsj!
- Een broodje ‘la vache qui rit’ kan veranderen in een broodje ‘fourmis’ als je je tas op de grond achterlaat. Veilig, hoog bewaren is een must als je ’s middags iets eten wilt.
- Kerstversiering blijft sfeer geven! Ook na kerstdag fleurt het nog het hele ziekenhuis/straten op. Zelfs de meest kitscherige ornamenten zorgen voor een lach op ieders gezicht. Plastic kerstbomen zijn op elke straathoek te koop.
- Oudejaar vieren in een warm land is een verrijkende ervaring. Toch kan de sfeer van vriendschap en gezelligheid in het thuisland niet geëvenaard worden.
- Een overrijpe papaja eten is GEEN goed idee wil je na enkele dagen geen last van buikloop. (hij zag er nochtans zo lekker uit…). Het fruit is hier anders wel bijzonder smakelijk en goedkoop.
- Café Yaoundé is ons favoriete eetgelegenheid aan het worden (jaja, hier hebben ze ook “pommes frites” :) … een aanrader! Onze eigen kookkunsten hebben al twee lievelingsgerechten voortgebracht: “pasta Napolitana” en “crevettes in red”. Mmm…
- Niks gaat hier verloren. Een vis eten, doe je tot op de graat, kop inclusief! Nadat wij wat gepeuzeld hadden en (naar onze normen) de volledige vis opgegeten hadden, neemt men graag van je over om je bord verder uit te eten (zelfs de stukjes die je subtiel uit je mond terug in je bord gelegd hebt).
- Geen alcohol drinken lijkt hier een grote zonde. Je moet je meerdere keren per avond verantwoorden, tot vervelens toe. Ook een vegetariër heeft het niet altijd makkelijk om zijn principes verkocht te krijgen.
- Hou je spullen goed in de gaten op feestdagen! Het is bewezen dat de criminaliteit behoorlijk stijgt rond de eindejaarsperiode. Zelfs als je gsm verstopt blijkt in een zijzakje van een jurkje (waarvan je de zakjes die dag zelf pas hebt ontdekt), weet men hem toch te vinden. Botst er dus een verdacht individu tegen je aan en heb je door dat hij niet de beste bedoelingen heeft, laat hem dan niet los (als je hem vasthebt, zoals ik) of laat zeker ook niet lopen. Met andere woorden: onze kameroenese gsm is gepikt (op klaarlichte dag) en we hebben noodgedwongen een nieuw nummer: (00237) 70 62 56 56.
In de hoop dat we deze week gespaard blijven van alle onheil: tot volgende week!
Verder wens ik iedereen een overgelukkig 2010 in een optimale gezondheid! (Dat dit nu net het belangrijkste blijft, merken we hier iedere dag opnieuw… en het is jullie allemaal gegund natuurlijk!)
… 2010 bisous …
Mieke