Ja, na 3 maanden zit ons avontuur er op...
Het afscheid van het land, zijn mensen, zijn cultuur... voelde wat vreemd, maar het thuiskomen was een echt "thuis-komen". De verschillen vallen wel op: alles hier veel 'cooler', zowel het weer als de mensen, geen vuilnis langs de straat...
We passen ons terug aan aan ons drukke westese leven en vliegen de stages tegemoet.
Alles beschouwd kan ik maar een ding besluiten: hoewel ik bevries van buiten, zit ik binnenin vol warme en mooie herinneringen.
Mieke
zondag 28 februari 2010
dinsdag 23 februari 2010
Laatste keer...
Een laatste bericht vanuit het warme Kameroen!!!
Ten eerste, nog een kleine aanvulling op het bericht van Mieke van vorige keer. Na onze uitstap op de colline (trouwens één of andere giftige plant tegengekomen die een jeukaanval van jewelste gaf :-s) heb ik een half uurtje met de auto in Kameroen gereden (als je hier kunt rijden, kun je overal rijden dixit de eigenaar van de auto :-). Kwestie van ook trots te zijn op niet-geneeskundige dingen die ik bereik hier en het autorijden ben ik zoooo hard aan het missen!
Ten tweede, onze laatste werkdag zit erop!!! Het waren nog emotionele dagen... Elk onze lumbaalpunctie gedaan, met succes! Daarnaast wel teveel kindjes zien sterven (sommigen helemaal alleen omdat de ouders medicatie waren gaan kopen) en te ernstige pathologieën gezien (tetanus, zware TBC, anemie sévère, convulsies à volonté, subcomateuze kindjes,...). Het is telkens zeer confronterend en niet gemakkelijk om 'gewoon' verder te doen...
Natuurlijk zo wel veel bijgeleerd, zowel qua klinisch onderzoek, diagnostiek alsook therapieën. Wel op de Afrikaanse manier natuurlijk!
Ten derde, zaterdag na de regenbui met Colette 'pagnes' gaan kopen, dat zijn Afrikaanse stoffen waarmee je dan kleren kunt maken of in ons geval misschien eerder kussenslopen of gordijnen ofzo. Al hebben we één stofke gekocht om het te laten ombouwen tot een traditioneel kleed, de 'kabba' of hoe je het ook schrijft... Daarna nog iets gaan drinken. Mieke had nood aan energie en dronk een 'malta guiness' maar tis haar favoriete drankje niet :-). Zondag gaan wandelen en savonds de verjaardag van Vanessa gevierd met een Afrikaanse maaltijd, nog lekker!
Ten vierde, het regenseizoen is begonnen. Adembenemende regenbuien van een uurtje, al drie dagen op rij! Leuk om te zien maar de gevolgen zijn iets minder aangenaam, nl. geen elektriciteit wanneer het begint donker te worden, geen telefoonverbinding wanneer je belangrijke mensen wil opbellen en geen internet om toch een beetje mee te zijn met de wereld.
Ten vijfde, we genieten nog van het warme weer en onze laatste momenten hier maar verlangen stilaan toch ook naar het weerzien met onze mannen ;-)!
Tot in België!!!
Ten eerste, nog een kleine aanvulling op het bericht van Mieke van vorige keer. Na onze uitstap op de colline (trouwens één of andere giftige plant tegengekomen die een jeukaanval van jewelste gaf :-s) heb ik een half uurtje met de auto in Kameroen gereden (als je hier kunt rijden, kun je overal rijden dixit de eigenaar van de auto :-). Kwestie van ook trots te zijn op niet-geneeskundige dingen die ik bereik hier en het autorijden ben ik zoooo hard aan het missen!
Ten tweede, onze laatste werkdag zit erop!!! Het waren nog emotionele dagen... Elk onze lumbaalpunctie gedaan, met succes! Daarnaast wel teveel kindjes zien sterven (sommigen helemaal alleen omdat de ouders medicatie waren gaan kopen) en te ernstige pathologieën gezien (tetanus, zware TBC, anemie sévère, convulsies à volonté, subcomateuze kindjes,...). Het is telkens zeer confronterend en niet gemakkelijk om 'gewoon' verder te doen...
Natuurlijk zo wel veel bijgeleerd, zowel qua klinisch onderzoek, diagnostiek alsook therapieën. Wel op de Afrikaanse manier natuurlijk!
Ten derde, zaterdag na de regenbui met Colette 'pagnes' gaan kopen, dat zijn Afrikaanse stoffen waarmee je dan kleren kunt maken of in ons geval misschien eerder kussenslopen of gordijnen ofzo. Al hebben we één stofke gekocht om het te laten ombouwen tot een traditioneel kleed, de 'kabba' of hoe je het ook schrijft... Daarna nog iets gaan drinken. Mieke had nood aan energie en dronk een 'malta guiness' maar tis haar favoriete drankje niet :-). Zondag gaan wandelen en savonds de verjaardag van Vanessa gevierd met een Afrikaanse maaltijd, nog lekker!
Ten vierde, het regenseizoen is begonnen. Adembenemende regenbuien van een uurtje, al drie dagen op rij! Leuk om te zien maar de gevolgen zijn iets minder aangenaam, nl. geen elektriciteit wanneer het begint donker te worden, geen telefoonverbinding wanneer je belangrijke mensen wil opbellen en geen internet om toch een beetje mee te zijn met de wereld.
Ten vijfde, we genieten nog van het warme weer en onze laatste momenten hier maar verlangen stilaan toch ook naar het weerzien met onze mannen ;-)!
Tot in België!!!
woensdag 17 februari 2010
week tien
De stage:
Iedere maandag- tot woensdagmorgen om 7u30 is er de ‘sovjet’, een uurtje waarin de wacht overlopen wordt (en waar we kost wat kost aan proberen te ontsnappen) en een casus wordt voorgesteld. Best nog interessant…als je al snapt wat ze zeggen, want vaak is het snel aflees-kameroenees-Frans. Ideaal wel om wakker te worden en de dag te beginnen.
Erna trekken we naar onze dienst: Urgentie-pediatrie! Hier in Kameroen, in een paar woorden: vreemd, choquerend maar… leerrijk!
- Vreemd: omdat het woord ‘urgenties’ nogal relatief is… De verwachting koesteren dat alles hier dringend zal zijn, is (zoals in België trouwens) vrij naïef. Nu, dat geeft ons niet, we zijn er om gelijk wie te helpen en het komt zeker van pas voor mijn huisartsopleiding. Meestal stroomt het volk rond 9à10u goed binnen en worden de schriftjes geklasseerd in volgorde van presentatie. Vaak is het dus voor de ouders “enkele uurtjes geduld hebben” en hun beurt afwachten… Echte urgenties krijgen wel voorrang, maar het loopt toch wel niet bepaald ‘vlotjes’. Urgenties waar Belgische artsen zouden op afvliegen (subcomateuze kinderen…), worden hier in alle gemak en met alle geduld aangepakt. Het vreemde is dat de artsen ook met niks op te jagen zijn. Als Westers stresskonijn kan ik er soms niet bij, maar kom… het werk raakt uiteindelijk ook (op tijd?) gedaan en wordt anders doorgeschoven naar ‘la garde’.
- Choquerend: omdat je hier dingen ziet die in België niet geaccepteerd zouden worden. Zoals overal geldt het principe: koop eerst het materiaal en de medicamenten en erna kunnen we ze toedienen. We waren nog maar een dag ver en we hebben zo een kind zien sterven (ik beken: het was al half comateus toen het binnenkwam en zou het in België ook niet makkelijk gehad hebben om te overleven). Het meisje van 4,5j is gestorven toen de ma de medicatie was gaan kopen… alleen. Lies en ik zagen het gebeuren: we waren een anamnese aan het afnemen van een ander kind en in onze ooghoeken zagen we het kind niet meer ademen, snel onze stethoscoop erop: geen hartslag meer ! Snel de verpleegster alarmeren, maar die kon niet meer zeggen dan: “het zat er aan te komen, haar ogen waren al in mydriase, reanimatie heeft geen zin meer”. De ma komt terug en niemand die iets zegt. Ze heeft dus zelf moeten ontdekken hoe ‘laat’ het was… Ook niks van psychologische opvang of zo en mijn Frans is net niet goed genoeg om het zelf deftig te doen. Achteraf bekeken had ik het misschien beter wel geprobeerd. Het meisje heeft er ook nog zo’n half uur gelegen, in het zicht van iedereen (geen privacy hier!) met zoals gewoonlijk nog een ander kind op de onderzoekstafel. Dit brengt ons bij een tweede choquerend feit: de urgence-afdeling is bijzonder slecht ingericht. Een otoscoop dienen de artsen zelf mee te hebben (wij moeten dus altijd ergens ‘schooien’) en werken dan meestal nog niet (“aja, de batterijen zijn al een paar dagen plat…”) Het komt dus voor dat je een paar dagen niet in oren of kelen kan kijken… maar daar maakt niemand zich hier druk om, alleen ik dan ;) Het is ook altijd een half gevecht om een plekje te vinden om een kind te onderzoeken. Op elk van de drie onderzoekstafels kunnen telkens twee kinderen, maar die liggen nogal snel ‘vol’ gezien een kind daar zeker een hele (voor)middag kan blijven liggen aan een infuus/voor bloedtransfusie... Als je voor de tiende keer moet zeggen “sorry mevrouw, we zullen even moeten wachten op een plekje om je kind te onderzoeken” en in je ooghoek liggen nog tien schriftjes te wachten, dan voel je je soms wel ambetant en opgejaagd… zeker op een spoedafdeling. Nu, het is nog erger dat een urgentie-afdeling van een vrij groot gespecialiseerd pediatrisch ziekenhuis in de hoofdstad blijkbaar ook kan bestaan zonder zuurstofflessen. Het zal jouw kind dus maar wezen dat net zuurstof nodig heeft: pech! Maar geen probleem: zendt het kind (meestal in vergevorderde status vanwege zuurstofnood) gewoon met de ouders naar het universitaire ziekenhuis want er rijden toch taxi’s genoeg. Ik vraag me serieus af hoeveel kinderen er zo al niet in een taxi overleden zouden zijn. Niet teveel bij stilstaan is nog steeds het beste voor de eigen mentale overleving.
- Leerrijk: omdat je de gehele anamnese en KO zelf mag doen, een resumé maakt, onderzoeken en therapieën voorschrijft en die voorlegt aan de arts. Je leert er om goed klinisch te denken en de artsen schrikken er niet voor terug om wat extra uitleg te geven. Ondertussen wil men ons ook enkele lumbaalpuncties (die hier evenzeer door verpleegkundigen worden gedaan) laten uitvoeren. Vorige week zijn we er nog niet aangeraakt, misschien deze week?
De ontspanning:
Vrij rustig weekje op dat vlak! Vrijdagavond op het gemak iets gaan drinken met Pierre en zijn vrienden. Na een regenachtige zaterdag kent Grey’s anatomy steeds minder geheimen voor mij en na een zonnige zondag heeft ‘colline emana’ ook haar geheimen prijsgegeven. Heb mij er weliswaar wat aan mispakt door de verschroeiende hitte, dus de komende week zal toch wat bekomen worden.
Tot volgende week, fris en monster (oeps, monter)!
Bisous
Mieke
Iedere maandag- tot woensdagmorgen om 7u30 is er de ‘sovjet’, een uurtje waarin de wacht overlopen wordt (en waar we kost wat kost aan proberen te ontsnappen) en een casus wordt voorgesteld. Best nog interessant…als je al snapt wat ze zeggen, want vaak is het snel aflees-kameroenees-Frans. Ideaal wel om wakker te worden en de dag te beginnen.
Erna trekken we naar onze dienst: Urgentie-pediatrie! Hier in Kameroen, in een paar woorden: vreemd, choquerend maar… leerrijk!
- Vreemd: omdat het woord ‘urgenties’ nogal relatief is… De verwachting koesteren dat alles hier dringend zal zijn, is (zoals in België trouwens) vrij naïef. Nu, dat geeft ons niet, we zijn er om gelijk wie te helpen en het komt zeker van pas voor mijn huisartsopleiding. Meestal stroomt het volk rond 9à10u goed binnen en worden de schriftjes geklasseerd in volgorde van presentatie. Vaak is het dus voor de ouders “enkele uurtjes geduld hebben” en hun beurt afwachten… Echte urgenties krijgen wel voorrang, maar het loopt toch wel niet bepaald ‘vlotjes’. Urgenties waar Belgische artsen zouden op afvliegen (subcomateuze kinderen…), worden hier in alle gemak en met alle geduld aangepakt. Het vreemde is dat de artsen ook met niks op te jagen zijn. Als Westers stresskonijn kan ik er soms niet bij, maar kom… het werk raakt uiteindelijk ook (op tijd?) gedaan en wordt anders doorgeschoven naar ‘la garde’.
- Choquerend: omdat je hier dingen ziet die in België niet geaccepteerd zouden worden. Zoals overal geldt het principe: koop eerst het materiaal en de medicamenten en erna kunnen we ze toedienen. We waren nog maar een dag ver en we hebben zo een kind zien sterven (ik beken: het was al half comateus toen het binnenkwam en zou het in België ook niet makkelijk gehad hebben om te overleven). Het meisje van 4,5j is gestorven toen de ma de medicatie was gaan kopen… alleen. Lies en ik zagen het gebeuren: we waren een anamnese aan het afnemen van een ander kind en in onze ooghoeken zagen we het kind niet meer ademen, snel onze stethoscoop erop: geen hartslag meer ! Snel de verpleegster alarmeren, maar die kon niet meer zeggen dan: “het zat er aan te komen, haar ogen waren al in mydriase, reanimatie heeft geen zin meer”. De ma komt terug en niemand die iets zegt. Ze heeft dus zelf moeten ontdekken hoe ‘laat’ het was… Ook niks van psychologische opvang of zo en mijn Frans is net niet goed genoeg om het zelf deftig te doen. Achteraf bekeken had ik het misschien beter wel geprobeerd. Het meisje heeft er ook nog zo’n half uur gelegen, in het zicht van iedereen (geen privacy hier!) met zoals gewoonlijk nog een ander kind op de onderzoekstafel. Dit brengt ons bij een tweede choquerend feit: de urgence-afdeling is bijzonder slecht ingericht. Een otoscoop dienen de artsen zelf mee te hebben (wij moeten dus altijd ergens ‘schooien’) en werken dan meestal nog niet (“aja, de batterijen zijn al een paar dagen plat…”) Het komt dus voor dat je een paar dagen niet in oren of kelen kan kijken… maar daar maakt niemand zich hier druk om, alleen ik dan ;) Het is ook altijd een half gevecht om een plekje te vinden om een kind te onderzoeken. Op elk van de drie onderzoekstafels kunnen telkens twee kinderen, maar die liggen nogal snel ‘vol’ gezien een kind daar zeker een hele (voor)middag kan blijven liggen aan een infuus/voor bloedtransfusie... Als je voor de tiende keer moet zeggen “sorry mevrouw, we zullen even moeten wachten op een plekje om je kind te onderzoeken” en in je ooghoek liggen nog tien schriftjes te wachten, dan voel je je soms wel ambetant en opgejaagd… zeker op een spoedafdeling. Nu, het is nog erger dat een urgentie-afdeling van een vrij groot gespecialiseerd pediatrisch ziekenhuis in de hoofdstad blijkbaar ook kan bestaan zonder zuurstofflessen. Het zal jouw kind dus maar wezen dat net zuurstof nodig heeft: pech! Maar geen probleem: zendt het kind (meestal in vergevorderde status vanwege zuurstofnood) gewoon met de ouders naar het universitaire ziekenhuis want er rijden toch taxi’s genoeg. Ik vraag me serieus af hoeveel kinderen er zo al niet in een taxi overleden zouden zijn. Niet teveel bij stilstaan is nog steeds het beste voor de eigen mentale overleving.
- Leerrijk: omdat je de gehele anamnese en KO zelf mag doen, een resumé maakt, onderzoeken en therapieën voorschrijft en die voorlegt aan de arts. Je leert er om goed klinisch te denken en de artsen schrikken er niet voor terug om wat extra uitleg te geven. Ondertussen wil men ons ook enkele lumbaalpuncties (die hier evenzeer door verpleegkundigen worden gedaan) laten uitvoeren. Vorige week zijn we er nog niet aangeraakt, misschien deze week?
De ontspanning:
Vrij rustig weekje op dat vlak! Vrijdagavond op het gemak iets gaan drinken met Pierre en zijn vrienden. Na een regenachtige zaterdag kent Grey’s anatomy steeds minder geheimen voor mij en na een zonnige zondag heeft ‘colline emana’ ook haar geheimen prijsgegeven. Heb mij er weliswaar wat aan mispakt door de verschroeiende hitte, dus de komende week zal toch wat bekomen worden.
Tot volgende week, fris en monster (oeps, monter)!
Bisous
Mieke
donderdag 11 februari 2010
Ici, ce n'est pas comme Snellegem hé:-)
Tijdje geleden, ondertussen twee weken gepasseerd! We beginnen steeds onafhankelijker te worden van het internet J!
Vorige week zijn Mieke en ik gestart op gynaecologie in Hôpital Central. Nieuwe dienst, nieuw ziekenhuis, altijd beetje spannend en vooral weer ‘papierwerk’. De eerste dag poging tot ontmoeting met de directeur van het ziekenhuis maar de secretaresse neemt ons papier in ontvangst en zegt dat we morgen pas kunnen beginnen op gynaeco want de directeur moet nog goedkeuring geven en het diensthoofd verwittigen. Tot zover onze eerste dag… Kunnen we thuis nog een beetje rusten want de gezondheid heeft het nodig. Dinsdag gaan we rechtstreeks naar de dienst gynaeco-obstetrie en zowaar, het diensthoofd is er niet en onze papieren zijn nog niet in orde… Na wat rondvragen en rondlopen is alles in nog geen half uur geregeld. C’est l’Afrique zoals ze hier ook zo vaak zelf zeggen :-s!
Het vervangend diensthoofd, professor Mbu, neemt ons mee naar de artsen en assistenten die bezig zijn met de ronde en introduceert ons. Drie dagen ‘consultation externe’, drie dagen ‘urgence’ en drie dagen op de bevallingszaal.
Consultation externe zijn de gynaecologische consultaties die niet dringend zijn. Vooral veel ‘pelvic inflammatory disease’ door seksueel overdraagbare beestjes, prenatale en postnatale controles, onwetendheid over anticonceptiemiddelen en de constante confrontatie met het tekort aan geld! Twaren wel een interessante drie dagen! Dagen waarin ik me ook langzaamaan terug voel aansterken (olé het herwonnen hongergevoel op vrijdag!).
Donderdagavond zwaaien we mijn moeder en tante uit, ik vermoed dat ze wel een leuke ervaring achter de rug hebben!
Vrijdag verleggen we naar de ‘urgence’, de dringende consultaties (bloedingen of dreigende abortussen, dringende bevallingen,…). Aangezien er daar na de toer niet teveel werk was, zijn we maar gaan volgen in de bevallingszaal. Over de toer gesproken… Smorgens is er rond 9u een toer met alle assistenten, studenten en een paar artsen. Das 25 man die in een veel te kleine kamer van een stuk of 4 patiënten gepropt staat met als resultaat dat je dus de helft van de keren niet hoort wat er gezegd wordt over de patiënten. Ze zijn hier ook cracks in het spreken van Afrikaans Frans en Afrikaans Engels in één zin dus horen is eigenlijk niet altijd een garantie op deftig verstaan :-s!
Vrijdagavond gaan we vroeg slapen omdat we er om 23u terug uit moeten, richting luchthaven want het volgende bezoek (de papa en broer van Mieke) arriveert om middernacht! Laat in ons bed dus zaterdagmorgen wat proberen uitslapen maar na 8 weken weten we al dat dat verloren moeite is… Beetje bijbabbelen en smiddags naar een artisanale markt aan het stadhuis. Véél kraampjes en broeiend heet maar gezellig! Naar huis met een lichtere portemonnee. Savonds lekker gaan eten in Café Yaoundé, een restaurant met zowel Afrikaanse als westerse invloeden. Zondagmorgen een rustige morgen en Pierre ging tegen 12u komen om ons mee te nemen naar het National Park in Mfou maar blijkbaar waren er autoproblemen en tging wat later zijn. Na een paar uur kaarten vertrekken we richting Mfou waar we chimpansees en gorilla’s zien (jammergenoeg door het late uur al opgesloten in hun nachtkooien :-s), een toffe uitstap die afgesloten wordt met een drankje dicht bij ons appartement.
Maandagmorgen zijn we weer klaar voor een nieuwe week stage! De urgence en de salle d’accouchements worden gecombineerd aangezien er in beiden soms lege momenten zijn. Het wordt een leerrijke week vooral omdat zowel Mieke als ikzelf onze eerste bevalling zelf hebben gedaan, een intense, fantastische ervaring. Ik voelde me écht eventjes een beetje God J! Verder weer geconfronteerd met de gevolgen van het niet hebben van geld. Een moeder, zwanger van een tweeling met beide kindjes in stuitligging die normaal een keizersnede zou moeten krijgen, heeft geen geld om haar anesthesie te betalen en moet dan maar vaginaal bevallen, met als gevolg dat het ene kindje een femurfractuur (blauw voetje!) heeft opgelopen door de handelingen van de gynaecoloog en het tweede te lang zonder zuurstof is geweest. Slechte prognose dus! Was trouwens redelijk confronterend om die bevalling te zien, letterlijk trekken en sleuren, bloed overal,… Daarnaast nog een curettage, punctie van de Douglasholte (invasief onderzoek vóór een echo, tssss), een doodgeboren tweeling, kindje reanimeren en toch ook wel enkele normale bevallingen gezien. Van de ene emotie in de andere dus! De dokter van de urgence was een vriendelijke man die nog veel uitleg gaf maar niet altijd de juiste klinische ideeën erop na hield. In de bevallingszaal was de ene vroedvrouw al vriendelijker dan de andere, maar twas wel nog tof! Ook omdat er deze week nog twee Belgen zijn bijgekomen, van de universiteit van Brussel, Deborah en Julie. We merken dat het toch voordeliger is van vré deftig Frans te kunnen spreken maar wij doen alleszins ook ons best!
Vrijdagmiddag zijn we vertrokken voor een weekendje Kribi. Onze nieuwe bezoekers moeten dat toch ook eens gezien hebben! De busrit duurt langer dan verwacht en in het donker rijden (zonder straatverlichting) blijkt mijn zenuwen zwaar te testen… Brrrrrrrr, verblind worden door een tegenligger en hopen dat je nog op de weg zit als je zelf geen chauffeur bent, niets voor mij… De zee in Kribi doet deugd, de zon iets minder want hij is verschroeiend maar ja eigen schuld, dikke bult zeker :-s! Zondagmiddag vertrekken we alweer richting Yaoundé, na een gezellig dagje en een half Kribi!
Maandagmorgen vertrekken we naar de ‘fondation Chantal Biya, centre mère et enfant’, klaar om onze laatste stage hier in Kameroen aan te vatten. Nog een kleine drie weken pediatrie. Aangekomen moeten we eerst nog naar de directeur om de goedkeuring voor onze stage. We zien hem 10 seconden want hij heeft een dringende urgence en kan ons dus nu niet zien. ‘Kom morgen maar eens terug’. In Afrika lukt het blijkbaar niet om al met de stage te beginnen zonder dat de directeur écht letterlijk ja heeft gezegd. Dinsdagmorgen was het weer in nog geen 5 minuten geklaard (kon dus gisteren ook al wel vermoed ik maar soit), waarna Mieke en ik richting urgence begeleid worden en daar direct in het werk mochten vliegen. Consultaties in het Frans: anamnese afnemen, onderzoeken, diagnose en behandeling met een dokter overleggen en dan de uitleg doen aan de patiënt. Veeleisend maar leerrijk! Het worden nog drukke dagen dus maar ik zie het zitten.
Groetjes,
Georgette
Vorige week zijn Mieke en ik gestart op gynaecologie in Hôpital Central. Nieuwe dienst, nieuw ziekenhuis, altijd beetje spannend en vooral weer ‘papierwerk’. De eerste dag poging tot ontmoeting met de directeur van het ziekenhuis maar de secretaresse neemt ons papier in ontvangst en zegt dat we morgen pas kunnen beginnen op gynaeco want de directeur moet nog goedkeuring geven en het diensthoofd verwittigen. Tot zover onze eerste dag… Kunnen we thuis nog een beetje rusten want de gezondheid heeft het nodig. Dinsdag gaan we rechtstreeks naar de dienst gynaeco-obstetrie en zowaar, het diensthoofd is er niet en onze papieren zijn nog niet in orde… Na wat rondvragen en rondlopen is alles in nog geen half uur geregeld. C’est l’Afrique zoals ze hier ook zo vaak zelf zeggen :-s!
Het vervangend diensthoofd, professor Mbu, neemt ons mee naar de artsen en assistenten die bezig zijn met de ronde en introduceert ons. Drie dagen ‘consultation externe’, drie dagen ‘urgence’ en drie dagen op de bevallingszaal.
Consultation externe zijn de gynaecologische consultaties die niet dringend zijn. Vooral veel ‘pelvic inflammatory disease’ door seksueel overdraagbare beestjes, prenatale en postnatale controles, onwetendheid over anticonceptiemiddelen en de constante confrontatie met het tekort aan geld! Twaren wel een interessante drie dagen! Dagen waarin ik me ook langzaamaan terug voel aansterken (olé het herwonnen hongergevoel op vrijdag!).
Donderdagavond zwaaien we mijn moeder en tante uit, ik vermoed dat ze wel een leuke ervaring achter de rug hebben!
Vrijdag verleggen we naar de ‘urgence’, de dringende consultaties (bloedingen of dreigende abortussen, dringende bevallingen,…). Aangezien er daar na de toer niet teveel werk was, zijn we maar gaan volgen in de bevallingszaal. Over de toer gesproken… Smorgens is er rond 9u een toer met alle assistenten, studenten en een paar artsen. Das 25 man die in een veel te kleine kamer van een stuk of 4 patiënten gepropt staat met als resultaat dat je dus de helft van de keren niet hoort wat er gezegd wordt over de patiënten. Ze zijn hier ook cracks in het spreken van Afrikaans Frans en Afrikaans Engels in één zin dus horen is eigenlijk niet altijd een garantie op deftig verstaan :-s!
Vrijdagavond gaan we vroeg slapen omdat we er om 23u terug uit moeten, richting luchthaven want het volgende bezoek (de papa en broer van Mieke) arriveert om middernacht! Laat in ons bed dus zaterdagmorgen wat proberen uitslapen maar na 8 weken weten we al dat dat verloren moeite is… Beetje bijbabbelen en smiddags naar een artisanale markt aan het stadhuis. Véél kraampjes en broeiend heet maar gezellig! Naar huis met een lichtere portemonnee. Savonds lekker gaan eten in Café Yaoundé, een restaurant met zowel Afrikaanse als westerse invloeden. Zondagmorgen een rustige morgen en Pierre ging tegen 12u komen om ons mee te nemen naar het National Park in Mfou maar blijkbaar waren er autoproblemen en tging wat later zijn. Na een paar uur kaarten vertrekken we richting Mfou waar we chimpansees en gorilla’s zien (jammergenoeg door het late uur al opgesloten in hun nachtkooien :-s), een toffe uitstap die afgesloten wordt met een drankje dicht bij ons appartement.
Maandagmorgen zijn we weer klaar voor een nieuwe week stage! De urgence en de salle d’accouchements worden gecombineerd aangezien er in beiden soms lege momenten zijn. Het wordt een leerrijke week vooral omdat zowel Mieke als ikzelf onze eerste bevalling zelf hebben gedaan, een intense, fantastische ervaring. Ik voelde me écht eventjes een beetje God J! Verder weer geconfronteerd met de gevolgen van het niet hebben van geld. Een moeder, zwanger van een tweeling met beide kindjes in stuitligging die normaal een keizersnede zou moeten krijgen, heeft geen geld om haar anesthesie te betalen en moet dan maar vaginaal bevallen, met als gevolg dat het ene kindje een femurfractuur (blauw voetje!) heeft opgelopen door de handelingen van de gynaecoloog en het tweede te lang zonder zuurstof is geweest. Slechte prognose dus! Was trouwens redelijk confronterend om die bevalling te zien, letterlijk trekken en sleuren, bloed overal,… Daarnaast nog een curettage, punctie van de Douglasholte (invasief onderzoek vóór een echo, tssss), een doodgeboren tweeling, kindje reanimeren en toch ook wel enkele normale bevallingen gezien. Van de ene emotie in de andere dus! De dokter van de urgence was een vriendelijke man die nog veel uitleg gaf maar niet altijd de juiste klinische ideeën erop na hield. In de bevallingszaal was de ene vroedvrouw al vriendelijker dan de andere, maar twas wel nog tof! Ook omdat er deze week nog twee Belgen zijn bijgekomen, van de universiteit van Brussel, Deborah en Julie. We merken dat het toch voordeliger is van vré deftig Frans te kunnen spreken maar wij doen alleszins ook ons best!
Vrijdagmiddag zijn we vertrokken voor een weekendje Kribi. Onze nieuwe bezoekers moeten dat toch ook eens gezien hebben! De busrit duurt langer dan verwacht en in het donker rijden (zonder straatverlichting) blijkt mijn zenuwen zwaar te testen… Brrrrrrrr, verblind worden door een tegenligger en hopen dat je nog op de weg zit als je zelf geen chauffeur bent, niets voor mij… De zee in Kribi doet deugd, de zon iets minder want hij is verschroeiend maar ja eigen schuld, dikke bult zeker :-s! Zondagmiddag vertrekken we alweer richting Yaoundé, na een gezellig dagje en een half Kribi!
Maandagmorgen vertrekken we naar de ‘fondation Chantal Biya, centre mère et enfant’, klaar om onze laatste stage hier in Kameroen aan te vatten. Nog een kleine drie weken pediatrie. Aangekomen moeten we eerst nog naar de directeur om de goedkeuring voor onze stage. We zien hem 10 seconden want hij heeft een dringende urgence en kan ons dus nu niet zien. ‘Kom morgen maar eens terug’. In Afrika lukt het blijkbaar niet om al met de stage te beginnen zonder dat de directeur écht letterlijk ja heeft gezegd. Dinsdagmorgen was het weer in nog geen 5 minuten geklaard (kon dus gisteren ook al wel vermoed ik maar soit), waarna Mieke en ik richting urgence begeleid worden en daar direct in het werk mochten vliegen. Consultaties in het Frans: anamnese afnemen, onderzoeken, diagnose en behandeling met een dokter overleggen en dan de uitleg doen aan de patiënt. Veeleisend maar leerrijk! Het worden nog drukke dagen dus maar ik zie het zitten.
Groetjes,
Georgette
week acht en negen
“Waar waren we gebleven?”
Twee weken passeren snel, dat beseffen we intussen ook wel. Het klokje tikt steeds sneller. Het einde komt in zicht… Zijn we er klaar voor? Gemengde gevoelens overvallen ons. Ons stekje hier verlaten zal vreemd aanvoelen, thuiskomen van een weekendje weg voelt echt al als een beetje ‘thuis-komen’. Mentaal zijn we ons al wat op de overgang aan het voorbereiden. Het weer helpt ons een handje: het droogseizoen verandert stilaan in het regenseizoen. Laat de Belgische regen dus maar komen, “Georgette en Chantal”, onze nieuwe alter-ego’s om ongewenste mannen op afstand te houden, kunnen het aan!
De twee weken gynaeco in hôpital central waren de max! De stage kon niet beter beginnen: (1) De alom gevreesde Prof. Leke was afwezig!! Laat ons zeggen dat hij iets heeft tegen vrouwelijke én buitenlandse stagiaires… en tja, wij hebben de eer deze eigenschappen allebei te bezitten… Eén positief puntje: bij zijn eigen vrouw schijnt hij wel meelevend te zijn. (2) De formaliteiten dienen hier altijd hyperofficieel en inefficiënt afgehandeld te worden. Onze ‘autorisation de stage’ kon dus die dag niet meer door de directrice ondertekend worden (‘drukdrukdruk!’) en dus werden we al om 9u naar huis gezonden. Een dagje vakantie! De volgend dag echter viel de andere directiesecretaresse uit de lucht toen we ons stipt om 8u kwamen aanmelden. In de daaropvolgende twee minuten werd onze stageovereenkomst toch in een ‘spoedtempo’ van de nodige stempels voorzien en konden we eraan beginnen. Die eerste week hebben we ons toegelegd op de consultaties. Heel verschillende pathologieën (SOA’s!! man, polygamie is géén goed idee!) gezien en opnieuw kennisgemaakt met de totaal verschillende arts-patiënt-relatie. Vrouwen krijgen geen uitleg of geruststelling over het onderzoek dat volgt (zelf een curretage of een douglas-puctie – beiden zonder verdoving- worden niet uitgelegd en moet men gewoon ondergaan), een speculum wordt vrij ruw ter plaatse gebracht... De eerste dagen werden we bij thuiskomst wel nog extra verwend (gewoon “de voetjes onder tafel schuiven”) gezien Nil en Els hier nog bij ons in het appartement verbleven. De overgang van vrouwelijk naar mannelijk bezoek was dus wel merkbaar, maar papa en Kris waren natuurlijk meer dan welkom! Tijd voor ons om onze verworven kookkunsten eens boven te halen. En het werd gesmaakt (oef). Ons eerste weekend werd gevuld met het‘national park MFOU’ waarbij we op het Afrikaanse middaguur (denk: 15u) vertrokken en eigenlijk wat te laat waren om de gorilla’s, chimpansees… nog in hun natuurlijke habitat te zien. De beestjes zaten al in hun nachtkooi, maar het was toch wel leuk om te zien.
De tweede week gynaeco stonden we afwisselend en naargelang ‘het aanbod’ op de urgence-consultaties, de kleine ingrepen en verlosafdeling (zo’n 200 bevallingen/maand). Super! Zelf bevallingen begeleiden is een van de leukste dingen die er zijn. Een kind als eerste in je handen hebben voelt een beetje als ‘god’-spelen, je schept nieuw leven. Die week ook kennis kunnen maken met twee Brusselse 5e-jaars studentes geneeskunde, Deborah en Julie, twee schatten van mensen! Emotioneel is zo’n verlosafdeling wel niet te onderschatten. Je ziet mega-schattige kindjes geboren worden, maar je ziet hen evenzeer sterven. Deels door de armoede, deels doordat urgenties hier niet echt ‘urgenties’ zijn. Het doet wel wat met mij. De onmacht die je soms voelt is moeilijk onder woorden te brengen. Een voorbeeld: een vrouw, zwanger van een tweeling waarvan beide kinderen in stuitligging liggen, dient een dringende sectio te ondergaan maar gezien men geen familie vond om de anesthesie te betalen, laat men de vrouw vaginaal bevallen. Het eerste kind komt er, na veel getrek, levend vanaf met een femurfractuur en het tweede kreeg te kampen met zware asfyxie… de kinderen (+/- 2200g) zijn waarschijnlijk niet op neonatologie-afdeling geraakt… Gezien het onze laatste stagedag was, weten we niet hoe het verder afgelopen is, maar willen we het wel weten? Zo’n toestanden doen wel wat met je als mens. Je wil zo graag helpen, maar als individu kan je weinig structureels veranderen. Het probleem moet op hoger niveau aangepakt worden en het is zeker de taak van elke arts om mee te ijveren voor een goed nationaal gezondheidssysteem. In België gaat dat nog vrij ‘makkelijk’, maar hier in het vrij corrupte Kameroen (staat in de wereld-top 3), merk je de frustratie bij vele artsen! Tijdens de ‘patiënten-toer’ draait ook enorm veel om geld… Pff. Op den duur raak je het beu dat zoveel om geld draait en minder op geneeskunde. Het grappige is ook dat het ziekenhuis zelf grote borden uithangt die de patiënten waarschuwt voor de corruptie, zelfs bij personeelsleden.
Terug naar het verloskwartier. Tijdens de arbeid/bevalling wordt geen greintje emotie geduld. “Niet wenen, niet roepen, hou je strek” Wij trachtten om de vrouwen zoveel als mogelijk gerust te stellen en hen wat te begeleiden in het hele proces. Sommige vroedvrouwen zaten ons bijna letterlijk uit te lachen, maar daar probeerden we ons niet teveel van aan te trekken, het is gewoon een verschillende aanpak en ik heb de indruk dat ze zich zo ‘hard’ gedragen om zelf minder emotioneel betrokken te zijn. Er loopt hier echt véél meer fout dan bij ons en je moet daar op een manier tegen gewapend zijn. Cultuurverschillen zijn er om er mee te leren omgaan.
Vrijdag zijn we ’s middags al vertrokken om naar KRIBI te gaan. Een weekendje kust doet altijd deugd, nietwaar? De reis met de minibus was weer memorabel. Ik vrees dat de motor van het bakje geen lang leven meer beschoren is en bij de minste hellingsgraad had ik ’t gevoel dat we zouden moeten duwen… Nu, met veel vertraging en de nodige schrik (in het donker zijn er soms echt volledig ‘zwarte momenten’) zijn we toch ter plaatse geraakt en hebben we van de ‘crevettes à la Kribienne’ kunnen genieten. Het was een zalig en veel te kort weekend… de tijd vliegt (nogmaals) en intussen heeft ons bezoek ons alweer moeten verlaten, maar het was een heerlijke tijd! Dank je wel allemaal!
De allerlaatste weken zijn ingezet en onze laatste stage: pediatrie in fondation de Chantal Biya is vandaag gestart (weeral door ‘administratieve problemen’ met een dagje vertraging). Lies en ik staan samen op de urgence-pediatrie waar de anamnese en KO zelf doen en erna overleggen met de arts om een therapie op te stellen. Het gaat nog vrij vlot en er is ons al gezegd dat de volgende lumbaalpunctie voor ons is (slik!) …. We zullen zien en houden jullie alvast op de hoogte!
Tot de volgende!
Bisous
Chantal (of was het Mieke?)
Twee weken passeren snel, dat beseffen we intussen ook wel. Het klokje tikt steeds sneller. Het einde komt in zicht… Zijn we er klaar voor? Gemengde gevoelens overvallen ons. Ons stekje hier verlaten zal vreemd aanvoelen, thuiskomen van een weekendje weg voelt echt al als een beetje ‘thuis-komen’. Mentaal zijn we ons al wat op de overgang aan het voorbereiden. Het weer helpt ons een handje: het droogseizoen verandert stilaan in het regenseizoen. Laat de Belgische regen dus maar komen, “Georgette en Chantal”, onze nieuwe alter-ego’s om ongewenste mannen op afstand te houden, kunnen het aan!
De twee weken gynaeco in hôpital central waren de max! De stage kon niet beter beginnen: (1) De alom gevreesde Prof. Leke was afwezig!! Laat ons zeggen dat hij iets heeft tegen vrouwelijke én buitenlandse stagiaires… en tja, wij hebben de eer deze eigenschappen allebei te bezitten… Eén positief puntje: bij zijn eigen vrouw schijnt hij wel meelevend te zijn. (2) De formaliteiten dienen hier altijd hyperofficieel en inefficiënt afgehandeld te worden. Onze ‘autorisation de stage’ kon dus die dag niet meer door de directrice ondertekend worden (‘drukdrukdruk!’) en dus werden we al om 9u naar huis gezonden. Een dagje vakantie! De volgend dag echter viel de andere directiesecretaresse uit de lucht toen we ons stipt om 8u kwamen aanmelden. In de daaropvolgende twee minuten werd onze stageovereenkomst toch in een ‘spoedtempo’ van de nodige stempels voorzien en konden we eraan beginnen. Die eerste week hebben we ons toegelegd op de consultaties. Heel verschillende pathologieën (SOA’s!! man, polygamie is géén goed idee!) gezien en opnieuw kennisgemaakt met de totaal verschillende arts-patiënt-relatie. Vrouwen krijgen geen uitleg of geruststelling over het onderzoek dat volgt (zelf een curretage of een douglas-puctie – beiden zonder verdoving- worden niet uitgelegd en moet men gewoon ondergaan), een speculum wordt vrij ruw ter plaatse gebracht... De eerste dagen werden we bij thuiskomst wel nog extra verwend (gewoon “de voetjes onder tafel schuiven”) gezien Nil en Els hier nog bij ons in het appartement verbleven. De overgang van vrouwelijk naar mannelijk bezoek was dus wel merkbaar, maar papa en Kris waren natuurlijk meer dan welkom! Tijd voor ons om onze verworven kookkunsten eens boven te halen. En het werd gesmaakt (oef). Ons eerste weekend werd gevuld met het‘national park MFOU’ waarbij we op het Afrikaanse middaguur (denk: 15u) vertrokken en eigenlijk wat te laat waren om de gorilla’s, chimpansees… nog in hun natuurlijke habitat te zien. De beestjes zaten al in hun nachtkooi, maar het was toch wel leuk om te zien.
De tweede week gynaeco stonden we afwisselend en naargelang ‘het aanbod’ op de urgence-consultaties, de kleine ingrepen en verlosafdeling (zo’n 200 bevallingen/maand). Super! Zelf bevallingen begeleiden is een van de leukste dingen die er zijn. Een kind als eerste in je handen hebben voelt een beetje als ‘god’-spelen, je schept nieuw leven. Die week ook kennis kunnen maken met twee Brusselse 5e-jaars studentes geneeskunde, Deborah en Julie, twee schatten van mensen! Emotioneel is zo’n verlosafdeling wel niet te onderschatten. Je ziet mega-schattige kindjes geboren worden, maar je ziet hen evenzeer sterven. Deels door de armoede, deels doordat urgenties hier niet echt ‘urgenties’ zijn. Het doet wel wat met mij. De onmacht die je soms voelt is moeilijk onder woorden te brengen. Een voorbeeld: een vrouw, zwanger van een tweeling waarvan beide kinderen in stuitligging liggen, dient een dringende sectio te ondergaan maar gezien men geen familie vond om de anesthesie te betalen, laat men de vrouw vaginaal bevallen. Het eerste kind komt er, na veel getrek, levend vanaf met een femurfractuur en het tweede kreeg te kampen met zware asfyxie… de kinderen (+/- 2200g) zijn waarschijnlijk niet op neonatologie-afdeling geraakt… Gezien het onze laatste stagedag was, weten we niet hoe het verder afgelopen is, maar willen we het wel weten? Zo’n toestanden doen wel wat met je als mens. Je wil zo graag helpen, maar als individu kan je weinig structureels veranderen. Het probleem moet op hoger niveau aangepakt worden en het is zeker de taak van elke arts om mee te ijveren voor een goed nationaal gezondheidssysteem. In België gaat dat nog vrij ‘makkelijk’, maar hier in het vrij corrupte Kameroen (staat in de wereld-top 3), merk je de frustratie bij vele artsen! Tijdens de ‘patiënten-toer’ draait ook enorm veel om geld… Pff. Op den duur raak je het beu dat zoveel om geld draait en minder op geneeskunde. Het grappige is ook dat het ziekenhuis zelf grote borden uithangt die de patiënten waarschuwt voor de corruptie, zelfs bij personeelsleden.
Terug naar het verloskwartier. Tijdens de arbeid/bevalling wordt geen greintje emotie geduld. “Niet wenen, niet roepen, hou je strek” Wij trachtten om de vrouwen zoveel als mogelijk gerust te stellen en hen wat te begeleiden in het hele proces. Sommige vroedvrouwen zaten ons bijna letterlijk uit te lachen, maar daar probeerden we ons niet teveel van aan te trekken, het is gewoon een verschillende aanpak en ik heb de indruk dat ze zich zo ‘hard’ gedragen om zelf minder emotioneel betrokken te zijn. Er loopt hier echt véél meer fout dan bij ons en je moet daar op een manier tegen gewapend zijn. Cultuurverschillen zijn er om er mee te leren omgaan.
Vrijdag zijn we ’s middags al vertrokken om naar KRIBI te gaan. Een weekendje kust doet altijd deugd, nietwaar? De reis met de minibus was weer memorabel. Ik vrees dat de motor van het bakje geen lang leven meer beschoren is en bij de minste hellingsgraad had ik ’t gevoel dat we zouden moeten duwen… Nu, met veel vertraging en de nodige schrik (in het donker zijn er soms echt volledig ‘zwarte momenten’) zijn we toch ter plaatse geraakt en hebben we van de ‘crevettes à la Kribienne’ kunnen genieten. Het was een zalig en veel te kort weekend… de tijd vliegt (nogmaals) en intussen heeft ons bezoek ons alweer moeten verlaten, maar het was een heerlijke tijd! Dank je wel allemaal!
De allerlaatste weken zijn ingezet en onze laatste stage: pediatrie in fondation de Chantal Biya is vandaag gestart (weeral door ‘administratieve problemen’ met een dagje vertraging). Lies en ik staan samen op de urgence-pediatrie waar de anamnese en KO zelf doen en erna overleggen met de arts om een therapie op te stellen. Het gaat nog vrij vlot en er is ons al gezegd dat de volgende lumbaalpunctie voor ons is (slik!) …. We zullen zien en houden jullie alvast op de hoogte!
Tot de volgende!
Bisous
Chantal (of was het Mieke?)
Abonneren op:
Reacties (Atom)