week acht en negen

“Waar waren we gebleven?”
Twee weken passeren snel, dat beseffen we intussen ook wel. Het klokje tikt steeds sneller. Het einde komt in zicht… Zijn we er klaar voor? Gemengde gevoelens overvallen ons. Ons stekje hier verlaten zal vreemd aanvoelen, thuiskomen van een weekendje weg voelt echt al als een beetje ‘thuis-komen’. Mentaal zijn we ons al wat op de overgang aan het voorbereiden. Het weer helpt ons een handje: het droogseizoen verandert stilaan in het regenseizoen. Laat de Belgische regen dus maar komen, “Georgette en Chantal”, onze nieuwe alter-ego’s om ongewenste mannen op afstand te houden, kunnen het aan!
De twee weken gynaeco in hôpital central waren de max! De stage kon niet beter beginnen: (1) De alom gevreesde Prof. Leke was afwezig!! Laat ons zeggen dat hij iets heeft tegen vrouwelijke én buitenlandse stagiaires… en tja, wij hebben de eer deze eigenschappen allebei te bezitten… Eén positief puntje: bij zijn eigen vrouw schijnt hij wel meelevend te zijn. (2) De formaliteiten dienen hier altijd hyperofficieel en inefficiënt afgehandeld te worden. Onze ‘autorisation de stage’ kon dus die dag niet meer door de directrice ondertekend worden (‘drukdrukdruk!’) en dus werden we al om 9u naar huis gezonden. Een dagje vakantie! De volgend dag echter viel de andere directiesecretaresse uit de lucht toen we ons stipt om 8u kwamen aanmelden. In de daaropvolgende twee minuten werd onze stageovereenkomst toch in een ‘spoedtempo’ van de nodige stempels voorzien en konden we eraan beginnen. Die eerste week hebben we ons toegelegd op de consultaties. Heel verschillende pathologieën (SOA’s!! man, polygamie is géén goed idee!) gezien en opnieuw kennisgemaakt met de totaal verschillende arts-patiënt-relatie. Vrouwen krijgen geen uitleg of geruststelling over het onderzoek dat volgt (zelf een curretage of een douglas-puctie – beiden zonder verdoving- worden niet uitgelegd en moet men gewoon ondergaan), een speculum wordt vrij ruw ter plaatse gebracht... De eerste dagen werden we bij thuiskomst wel nog extra verwend (gewoon “de voetjes onder tafel schuiven”) gezien Nil en Els hier nog bij ons in het appartement verbleven. De overgang van vrouwelijk naar mannelijk bezoek was dus wel merkbaar, maar papa en Kris waren natuurlijk meer dan welkom! Tijd voor ons om onze verworven kookkunsten eens boven te halen. En het werd gesmaakt (oef). Ons eerste weekend werd gevuld met het‘national park MFOU’ waarbij we op het Afrikaanse middaguur (denk: 15u) vertrokken en eigenlijk wat te laat waren om de gorilla’s, chimpansees… nog in hun natuurlijke habitat te zien. De beestjes zaten al in hun nachtkooi, maar het was toch wel leuk om te zien.
De tweede week gynaeco stonden we afwisselend en naargelang ‘het aanbod’ op de urgence-consultaties, de kleine ingrepen en verlosafdeling (zo’n 200 bevallingen/maand). Super! Zelf bevallingen begeleiden is een van de leukste dingen die er zijn. Een kind als eerste in je handen hebben voelt een beetje als ‘god’-spelen, je schept nieuw leven. Die week ook kennis kunnen maken met twee Brusselse 5e-jaars studentes geneeskunde, Deborah en Julie, twee schatten van mensen! Emotioneel is zo’n verlosafdeling wel niet te onderschatten. Je ziet mega-schattige kindjes geboren worden, maar je ziet hen evenzeer sterven. Deels door de armoede, deels doordat urgenties hier niet echt ‘urgenties’ zijn. Het doet wel wat met mij. De onmacht die je soms voelt is moeilijk onder woorden te brengen. Een voorbeeld: een vrouw, zwanger van een tweeling waarvan beide kinderen in stuitligging liggen, dient een dringende sectio te ondergaan maar gezien men geen familie vond om de anesthesie te betalen, laat men de vrouw vaginaal bevallen. Het eerste kind komt er, na veel getrek, levend vanaf met een femurfractuur en het tweede kreeg te kampen met zware asfyxie… de kinderen (+/- 2200g) zijn waarschijnlijk niet op neonatologie-afdeling geraakt… Gezien het onze laatste stagedag was, weten we niet hoe het verder afgelopen is, maar willen we het wel weten? Zo’n toestanden doen wel wat met je als mens. Je wil zo graag helpen, maar als individu kan je weinig structureels veranderen. Het probleem moet op hoger niveau aangepakt worden en het is zeker de taak van elke arts om mee te ijveren voor een goed nationaal gezondheidssysteem. In België gaat dat nog vrij ‘makkelijk’, maar hier in het vrij corrupte Kameroen (staat in de wereld-top 3), merk je de frustratie bij vele artsen! Tijdens de ‘patiënten-toer’ draait ook enorm veel om geld… Pff. Op den duur raak je het beu dat zoveel om geld draait en minder op geneeskunde. Het grappige is ook dat het ziekenhuis zelf grote borden uithangt die de patiënten waarschuwt voor de corruptie, zelfs bij personeelsleden.
Terug naar het verloskwartier. Tijdens de arbeid/bevalling wordt geen greintje emotie geduld. “Niet wenen, niet roepen, hou je strek” Wij trachtten om de vrouwen zoveel als mogelijk gerust te stellen en hen wat te begeleiden in het hele proces. Sommige vroedvrouwen zaten ons bijna letterlijk uit te lachen, maar daar probeerden we ons niet teveel van aan te trekken, het is gewoon een verschillende aanpak en ik heb de indruk dat ze zich zo ‘hard’ gedragen om zelf minder emotioneel betrokken te zijn. Er loopt hier echt véél meer fout dan bij ons en je moet daar op een manier tegen gewapend zijn. Cultuurverschillen zijn er om er mee te leren omgaan.
Vrijdag zijn we ’s middags al vertrokken om naar KRIBI te gaan. Een weekendje kust doet altijd deugd, nietwaar? De reis met de minibus was weer memorabel. Ik vrees dat de motor van het bakje geen lang leven meer beschoren is en bij de minste hellingsgraad had ik ’t gevoel dat we zouden moeten duwen… Nu, met veel vertraging en de nodige schrik (in het donker zijn er soms echt volledig ‘zwarte momenten’) zijn we toch ter plaatse geraakt en hebben we van de ‘crevettes à la Kribienne’ kunnen genieten. Het was een zalig en veel te kort weekend… de tijd vliegt (nogmaals) en intussen heeft ons bezoek ons alweer moeten verlaten, maar het was een heerlijke tijd! Dank je wel allemaal!
De allerlaatste weken zijn ingezet en onze laatste stage: pediatrie in fondation de Chantal Biya is vandaag gestart (weeral door ‘administratieve problemen’ met een dagje vertraging). Lies en ik staan samen op de urgence-pediatrie waar de anamnese en KO zelf doen en erna overleggen met de arts om een therapie op te stellen. Het gaat nog vrij vlot en er is ons al gezegd dat de volgende lumbaalpunctie voor ons is (slik!) …. We zullen zien en houden jullie alvast op de hoogte!

Tot de volgende!

Bisous

Chantal (of was het Mieke?)